ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



قسمت اول

RSS
تغییر یافته در 2011/08/15 18:18 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان شعر کهن, فردوسی
کــنــون ای خـــردمــنــد روشــن روانبـــجـــز نــام یــزدان مــگـــردان زبـــان
کـه اویسـت بـر نـیک و بـد رهـنـمـایوزویــســت گــردون گــردان بـــجـــای
هــمــی بـــگــذرد بـــر تـــو ایــام تـــوســرایــی جـــزیــن بـــاشــد آرام تـــو
چـو بـاشـی بـدین گفتـه همداسـتـانکـه دهـقـان هـمـی گـوید از بـاسـتـان
ازان پـس خـبــر شـد بــخـاقـان چـیـنکه شد کشته کاموس بـر دشت کین
کـشــانـی و شـگـنـی و گـردان بــلـخز کـاموس شـان تـیره شـد روز و تـلـخ
هــمــه یــک بــدیـگــر نــهــادنــد رویکـه ایـن پــرهـنـر مـرد پــرخـاشـجـوی
چه مردست و این مرد را نام چیستهـمآورد او در جــهـان مـرد کــیـســت
چـنـین گـفـت هومـان بـه پـیران شـیرکــه امـروز شــد جــانـم از رزم ســیـر
دلــیــران مــا چــون فــرازنــد چـــنــگکه شد کشتـه کاموس جنگی بـجنگ
بــگــیــتــی چــنــو نــامــداری نــبــودوزو پـــیــلــتـــن تـــر ســواری نــبـــود
چــو کــامـوس گــو را بــخــم کــمـنـدبآوردگــــه بــــر تــــوان کــــرد بــــنـــد
ســزد گــر ســـر پـــیــل را روز کــیــنبـــگـــیـــرد بـــرآرد زنـــد بـــر زمـــیــن
سـپـه سـربـسـر پـیش خـاقان شدندز کــامـوس بــا درد و گــریـان شــدنـد
کــه آغـــاز و فــرجـــام ایــن رزمــگــاهشــنــیــدی و دیــدی بـــنــزد ســپــاه
کـــنــون چـــاره کـــار مــا بـــازجـــویبـتـنـهـا تـن خـویش و کـس را مـگـوی
بــلــشــکــر نـگــه کــن ز کــارآگــهـانکـسـی کـو سـخـن بــاز جـویـد نـهـان
بـبـیند کـه این شـیر دل مرد کـیسـتوزیـن لـشـکـر او را هـم آورد کـیـسـت
از آن پـس همـه تـن بـکـشـتـن دهیمبآوردگـــه بـــر ســـر و تـــن نـــهـــیــم
بـپـیـران چـنـیـن گـفـت خـاقـان چـیـنکـه خـود درد ازینـسـت و تـیـمـار ازین
کـه تـا کـیـسـت زان لـشـکـر پـرگـزنـدکــجــا پــیـل گــیــرد بــخــم کــمــنــد
ابـا آنـک از مـرگ خـود چـاره نـیـسـتره خـواهش و پـرسـش و یاره نیسـت
ز مـــادر هـــمـــه مـــرگ را زاده ایـــمبــــنـــاکـــام گـــردن بــــدو داده ایـــم
کـــس از گــردش آســـمــان نــگــذردوگــر بــر زمــیــن پــیــل را بــشــکــرد
شــمــا دل مــداریـد ازو مـســتــمـنـدکـجــا کـشـتــه شـد زیـر خــم کـمـنـد
مـرا نـرا کـه کـامـوس ازو شـد هـلـاکبـــبـــنــد کــمــنــد انــدر آرم بـــخــاک
هــمــه شــهــر ایــران کــنــم رود آببـــکــام دل خـــســـرو افـــراســـیــاب
ز لـشــکــر بــســی نـامـور گـرد کــردز خـــنـــجـــرگـــزاران و مـــردان مـــرد
چـنین گـفـت کـین مـرد جـنگـی بـتـیرســـوار کــمــنــدافــگــن و گــردگــیــر
نگـه کـرد بـاید کـه جـایش کـجـاسـتبــگـرد چـپ لـشـکـر و دسـت راسـت
هـم از شــهـر پــرســد هـم از نـام اوازانـــپـــس بـــســـازیــم فـــرجـــام او
***
سـواری سـرافـراز و خــسـروپــرسـتبــیـامــد بــبــر زد بــریـن کــار دســت
کـه چـنگش بـدش نام و جـوینده بـوددلــیــر و بــه هــر کــار پــویـنــده بــود
بـخـاقـان چـنین گـفـت کـای سـرفـرازجــهــان را بـــمــهــر تـــو بـــادا نــیــاز
گـر او شـیر جـنـگـیسـت بـیجـان کـنمبــدانـگـه کـه ســر سـوی ایـران کـنـم
بــتــنــهــا تــن خــویـش جــنــگ آورمهـــمــــه نــــام او زیـــر نـــنــــگ آورم
ازو کـیـن کـامـوس جــویـم نـخــسـتپــس از مـرگ نـامـش بــیـارم درسـت
بـــرو آفــریــن کــرد خـــاقــان چـــیــنبـپـیشـش بـبـوسـیـد چـنـگـش زمـین
بــدو گــفــت ار ایـن کــیـنــه بــازآوریســـوی مــن ســـر بـــی نــیــاز آوری
بـبـخـشـمـت چـنـدان گـهرهـا ز گـنـجکــزان پــس نـبــایـد کـشــیـدنـت رنـج
ازان دشت چـنگش بـرانگیخـت اسپهـمـی رفـت بــرســان آذرگـشـســپ
چــو نـزدیـک ایـرانـیـان شـد بــجــنـگز تـــرکـــش بـــرآورد تـــیــر خـــدنـــگ
چـنین گفت کین جـای جـنگ منستســر نــامــداران بــچــنـگ مــنــســت
کــجــا رفــت آن مــرد کــامـوس گــیـرکـه گـاهـی کـمـنـد افــگـنـد گـاه تــیـر
کــــنـــون گـــر بــــیـــایـــد بآوردگــــاهنــمــانــم کــه مــانــد بــنــزد ســپــاه
بــجــنـبــیـد بــا گـرز رسـتــم ز جــایهـمــانـگــه بــرخــش انــدر آورد پــای
مـنـم گــفــت شــیـراوژن و گــردگــیـرکـه گـاهـی کـمـنـد افـگـنـم گـاه تــیـر
هم اکـنـون تـرا همـچـو کـامـوس گـردبــدیـده هـمــی خــاک بــایـد ســپــرد
بـدو گفت چـنگش که نام تـو چیستنژادت کـدامـسـت و کـام تـو چـیسـت
بـــدان تـــا بـــدانــم کـــه روز نـــبـــردکـرا ریخـتـم خـون چـو بـرخـاسـت گرد
بـدو گفـت رسـتـم که ای شـوربـخـتکــه هــرگــز مــبـــادا گــل آن درخــت
کــجـــا چـــون تـــو در بـــاغ بـــار آوردچـــو تـــو مــیــوه انــدر شـــمـــار آورد
ســر نـیـزه و نـام مـن مــرگ تــســتسـرت را بـبـاید ز تـن دسـت شـسـت
بـیـامـد هـمـانـگـاه چـنـگـش چـو بــاددو زاغ کـــمـــان را بـــزه بــــر نـــهـــاد
کـمـان جــفـا پــیـشـه چـون ابــر بــودهــم آورد بـــا جــوشــن و گــبــر بــود
سـپــر بــر سـرآورد رسـتــم چــو دیـدکــه تــیـرش زره را بــخــواهــد بــریــد
بــدو گــفــت بــاش ای ســوار دلــیــرکـه اکـنـون ســرت گـردد از رزم سـیـر
نـگـه کــرد چــنـگـش بــران پــیـلـتــنبــبــالــای ســرو ســهـی بــر چــمـن
بــد آن اسـپ در زیـر یـک لـخــت کـوهنـیـامـد هـمـی از کـشــیـدن ســتــوه
بـدل گـفـت چـنگـش کـه اکـنون گـریزبــه از بــا تــن خـویـش کـردن سـتـیـز
بــرانـگـیـخــت آن بــارکـش را ز جــایسـوی لـشـکـر خـویـشـتــن کـرد رای
بـــــکــــردار آتـــــش دلــــاور ســـــواربــرانـگـیـخــت رخـش از پــس نـامـدار
هـمـانـگــاه رســتــم رســیـد انـدرویهمه دشت زیشان پـر از گفت و گوی
دم اســپ نـاپــاک چــنـگـش گـرفــتدو لـشـکـر بـدو مـانـده اندر شـگـفـت
زمـانی همـی داشـت تـا شـد غـمیز بــالــا بــزد خــویــشــتــن بــر زمــی
بــیـفـتــاد زو تــرگ و زنـهـار خـواسـتتــهـمـتــن ورا کـرد بــا خــاک راســت
هـمـانـگـاه کــردش ســر از تــن جــداهـمـه کـام و انـدیـشـه شـد بـی نـوار
هـــمـــه نـــامـــداران ایــران زمـــیــنگــرفـــتـــنــد بـــر پـــهــلــوان آفــریــن
هـمـی بــود رســتــم مـیـان دو صــفگرفـتـه یکـی خـشـت رخـشـان بـکـف
وزان روی خـاقان غمی گشت سختبــرآشـفـت بــا گـردش چـرخ و بــخـت
***
بـهـومـان چـنـین گـفـت خـاقـان چـینکـه تــنـگـسـت بــر مـا زمـان و زمـیـن
مــران نــامــور پـــهــلــوان را تــو نــامشـوی بــازجــویـی فـرســتــی پــیـام
بـدو گـفـت هـومـان کـه سـنـدان نـیمبـــرزم انـــدرون پـــیــل دنـــدان نــیــم
بـگـیتـی چـو کـامـوس جـنـگـی نـبـودچـــنــو رزم خــواه و درنــگــی نــبـــود
بــخــم کـمـنـدش گـرفـت ایـن ســوارتـــو ایــن گــرد را خـــوار مــایــه مــدار
شـوم تــا چـه خـواهـد جـهـان آفـریـنکـه پــیـروز گـردد بــدیـن دشـت کـیـن
بـــخـــیــمـــه درآمـــد بـــکـــردار بـــادیـکــی تــرگ دیـگــر بــســر بــرنــهـاد
درفـشـی دگر جـسـت و اسـپـی دگردگـرگـونـه جــوشــن دگـرگـون ســپــر
بــیـامـد چــو نـزدیـک رسـتــم رسـیـدهـمـی بـود تـا یـال و شـاخـش بــدیـد
بـرسـتـم چـنـیـن گـفـت کـای نـامـدارکـمـنـدافـگـن وگـرد و جــنـگـی ســوار
بــیــزدان کــه بــیــزارم از تــاج و گــاهکـه چـون تــو نـدیـدم یـکـی رزم خـواه
ز تــو بـــگــذرد زیــن ســپـــاه بـــزرگنـبــیـنـم هـمــی نـامــداری ســتــرگ
دلـیـری کـه چـنـدیـن بــجــویـد نـبــردبـــرآرد هـــمـــی از دل شـــیــر گـــرد
ز شـــهـــر و نـــژاد و ز آرام خـــویــشسخـن گوی و از تـخـمه و نام خـویش
جــز از تــو کـسـی را ز ایـران ســپــاهنــــدیــــدم کــــه دارد دل رزمــــگــــاه
مـرا مـهـربــانـیـسـت بــر مـرد جــنـگبـــویــژه کـــه دارد نـــهــاد پـــلـــنـــگ
کـنـون گـر بــگـویـی مـرا نـام خـویـشبـــرو بـــوم و پــیــونــد وآرام خــویــش
سـپـاسـی بــریـن کـار بـر مـن نـهـیکــز انـدیـشــه گــردد دل مــن تــهـی
بـدو گفت رسـتـم که چـندین سـخـنکـه گـفـتــی و افـگـنـدی از مـهـر بــن
چــرا تــو نـگــویـی مــرا نـام خــویـشبــر و کــشــور و بــوم و آرام خــویــش
چـــرا آمــدســتـــی بـــنــزدیــک مــنبـنـرمـی و چـربـی و چـنـدیـن سـخـن
اگـر آشـتـی جـسـت خـواهی همـیبـکـوشـی کـه این کینه کـاهی همی
نگه کن که خـون سـیاوش که ریخـتچـنین آتـش کـین بـمـا بـر کـه بـیخـت
هــمــان خــون پــرمــایــه گــودرزیــانکــه بــفــزود چــنـدیـن زیـان بــر زیـان
بــزرگــان کــجــا بــا ســیـاوش بــدنـدنـجـسـتــنـد پــیـکـار و خـامـش بــدنـد
گــنــهــکــار خـــون ســـر بـــیــگــنــاهنـگـر تــا کــه یـابــی ز تــوران ســپــاه
ز مــــردان و اســــپــــان آراســــتــــهکــز ایــران بـــیــاورد بـــا خــواســتـــه
چـو یکـسـر سـوی مـا فـرسـتـیـد بـازمـن از جـنـگ تـرکـان شـوم بــی نـیـاز
ازان پــس هـمــه نـیـکــخــواه مــنـیـدســـراســر بـــر آیــیــن و راه مــنــیــد
نــیــازم بــکــیــن و نــجــویــم نــبـــردنــیــارم ســر ســرکــشــان زیــر گــرد
وزان پـس بــگـویـم بــکـیـخـسـرو ایـنبـشـویـم دل و مـغـزش از درد و کـیـن
بــتــو بــر شــمـارم کـنـون نـامـشــانکـه مـه نامـشـان بـاد و مه کـامـشـان
سـر کـیـن ز گـرسـیـوز آمـد نـخـسـتکــه درد دل و رنــج ایــران بــجــســت
کـسـی را کـه دانـی تـو از تـخـم کـورکـه بــر خــیـره ایـن آب کــردنـد شــور
گــــــروی زره و آنـــــک از وی بــــــزادنــژادی کـــه هــرگــز مــبـــاد آن نــژاد
سـتـم بـر سـیـاوش ازیـشـان رسـیـدکــه زو آمــد ایـن بــنـد بــد را کــلــیـد
کـســی کـو دل و مـغــز افــراســیـابتــبــه کـرد و خــون رانـد بــرســان آب
و دیــگــر کــســـی را کــز ایــرانــیــاننـبـد کـین و بـسـت اندرین کـین مـیان
بــزرگـان کــه از تــخــمـه ویـســه انـددو روینـد و بـا هر کـسـی پـیسـه انـد
چــو هـومـان و لـهـاک و فـرشــیـدوردچـو کـلـبـاد و نسـتـیهن آن شـوخ مرد
اگـر ایـن کــه گـفــتــم بــجــای آوریـدســر کـیـنـه جــســتــن بــپــای آوریـد
بـــبــنــدم در کــیــنــه بــر کــشــورتبــجــوشــن نــپــوشــیــد بــایـد بــرت
و گـر جـز بـدیـن گـونـه گـویی سـخـنکــنــم تــازه پــیــکــار و کــیـن کــهــن
کــه خــوکــرده جــنــگ تــوران مــنـمیــکـــی نـــامـــداری از ایــران مـــنــم
بــســی ســر جــدا کـرده دارم ز تــنکـه جــز کـام شـیـران نـبــودش کـفـن
مــــرا آزمـــودی بــــدیـــن رزمـــگــــاههـمـینـسـت رسـم و همـینـسـت راه
ازیـن گـونـه هـرگـز نـگـفـتــم سـخــنبـجـز کـین نجـسـتـم ز سـر تـا بـه بـن
کــنـون هـرچ گــفــتــم تــرا گـوش دارســخــنـهـای خــوب انــدر آغــوش دار
چـو بـشنید هومان بـتـرسـید سـخـتبـــلـــرزیــد بـــرســـان بـــرگ درخـــت
کـزان گـونـه گـفـتــار رسـتــم شـنـیـدهــمــه کــیـنــه از دوده خــویـش دیـد
چــنـیـن پــاسـخ آورد هـومـان بــدویکـه ای شـیـر دل مـرد پــرخـاشـجـوی
بــدیــن زور و ایــن بــرز و بــالــای تــوســر تـــخــت ایــران ســزد جــای تــو
نـبــاشــی جــز از پــهـلــوانـی بــزرگوگـــر نـــامـــداری ز ایــران ســـتـــرگ
بــپــرســیـدی از گــوهــر و نــام مــنبـــدل دیـــگـــر آمـــد تـــرا کـــام مـــن
مـرا کــوه گـوشــســت نـام ای دلـیـرپـدر بـوسـپـاسـسـت مردی چـو شـیر
مــن از وهــر بــا ایــن ســپــاه آمــدمســپــاهــی بـــدیــن رزمــگــاه آمــدم
ازان بـــاز جـــویــم هــمـــی نــام تـــوکــه پــیـدا کــنـم در جــهـان کــام تــو
کـنـون گـر بــگـویـی مـرا نـام خـویـششـوم شــاد دل ســوی آرام خــویـش
هـمـه هـرچ گـفــتــی بــدیـن رزمـگـاهیـکـایـک بــگـویـم بــه پــیـش ســپــاه
همـان پـیش مـنشـور و خـاقـان چـینبـــزرگـــان و گـــردان تـــوران زمـــیـــن
بـدو گـفـت رسـتـم کـه نامـم مـجـویز مـن هـرچ دیـدی بــدیـشـان بــگـوی
ز پــیــران مــرا دل بــســوزد هــمــیز مـــهــرش روان بـــرفـــروزد هــمــی
ز خـون سیاوش جـگرخـسـتـه اوستز تـرکـان کـنون راد و آهسـتـه اوسـت
سـوی من فرسـتـش هم اکنون دمانبــبــیـنــیــم تــا بــر چــه گــردد زمــان
بــدو گـفـت هـومـان کـه ای سـرفـرازبــــدیـــدار پــــیـــرانـــت آمـــد نـــیـــاز
چــه دانــی تــو پــیــران و کــلــبــاد راگـــــــــروی زره را و پـــــــــولــــــــاد را
بـدو گفت چـندین چـه پـیچـی سخـنســــر آب را ســـوی بــــالـــا مـــکـــن
نـبــیـنـی کـه پـیـکـار چـنـدیـن سـپـاهبــدویــســت و زو آمــد ایــن رزمــگــاه
***
بــشــد تــیـز هـومـان هـم انـدر زمـانشـــده گـــونــه از روی و آمــد دمـــان
بـپـیران چـنین گفـت کـای نیک بـخـتبــد افــتــاد مـا را ازیـن کــار ســخــت
کـه این شـیـردل رسـتـم زابـلـیـسـتبـرین لـشـکـر اکـنـون بـبـاید گـریسـت
کــه هـرگــز نـتــابــنـد بــا او بــجــنـگبــخـشـکـی پــلـنـگ و بــدریـا نـهـنـگ
سـخـن گفت و بـشنید پـاسخ بـسیهـمــی یـاد کــرد از بــد هـر کــســی
نــخــســت ای بـــرادر مــرا نــام بــردز کـیـن سـیـاوش بــسـی بــرشـمـرد
ز کــار گــذشــتــه بــســی کــرد یــادز پـــیـــران و گـــردان ویـــســـه نـــژاد
ز بــــهـــرام وز تــــخــــم گـــودرزیـــانز هـر کــس کـه آمـد بــریـشــان زیـان
بـجـز بـر تـو بـر کـس نـدیدمـش مـهـرفـراوان سـخـن گـفـت و نگـشـاد چـهر
ازین لشـکـر اکنون تـرا خـواسـتـسـتنـدانـم کـه بــر دل چــه آراســتــسـت
بــرو تــا بــبــیـنــیـش نـیـزه بــدســتتـو گـویی کـه بـر کـوه دارد نـشـسـت
ابــا جــوشــن و تــرگ و بــبــر بــیــانبـــزیــر انــدرون ژنــده پـــیــلــی ژیــان
بـبـینـی کـه مـن زین نـجـسـتـم دروغهـمـی گـیـرد آتــش ز تــیـغـش فـروغ
تــرا تــا نــبــیـنــد نــجــنــبــد ز جــایز بـهر تـو مـانـدسـت زان سـان بـپـای
چـو بـینـیـش بـا او سـخـن نـرم گـویبــرهـنـه مـکــن تــیـغ و مـنـمـای روی
بــدو گـفـت پــیـران کـه ای رزمـســازبـــتـــرســـم کـــه روز بـــد آیــد فـــراز
گـر ایدونـک این تـیغ زن رسـتـمـسـتبــدیـن دشـت مـا را گـه مـاتــمـسـت
بـــر آتــش بـــســوزد بـــر و بـــوم مــانــدانــم چــه کــرد اخــتــر شــوم مــا
بـشـد پـیش خـاقـان پـر از آب چـشـمجـگر خـستـه و دل پـر از درد و خـشم
بــدو گـفـت کـای شـاه تــنـدی مـکـنکه اکنون دگرگونه گشـت این سـخـن
چــو کــامـوس گــو را ســرآمـد زمــانهـمــانـگــاه بــرد ایـن دل مـن گــمـان
کـه ایـن بــاره آهـنـیـن رسـتــمـسـتکـه خـام کـمندش خـم اندر خـمسـت
گـر افــراســیـاب آیـد اکــنـون چــو آبنــبــیـنـنـد جــز ســهـم او را بــخــواب
ازو دیــو ســـیـــر ایـــد انـــدر نـــبـــردچـه یک مرد بـا او چـه یک دشـت مرد
بــزابــلــســتــان چــنـد پــرمـایـه بــودســـیـــاوش را آن زمـــان دایـــه بــــود
پــــــدروار بــــــا درد جــــــنـــــگ آوردجـــهــان بـــر جــهــانــدار تـــنــگ آورد
شـوم بـنـگـرم تـا چـه خـواهـد همـیکــه از غــم روانــم بــکــاهــد هـمــی
بــدو گـفـت خــاقـان بــرو پــیـش اویچـنـانـچـون بـبــایـد سـخـن نـرم گـوی
اگـر آشــتــی خــواهـد و دســتــگــاهچـه بــایـد بــریـن دشـت رنـج سـپــاه
بـسـی هـدیه بـپـذیـر و پـس بـاز گـردســزد گــر نـجــویـیـم چــنـدیـن نـبــرد
وگــر زیــر چــرم پــلــنــگ انــدرســتهـمـانـا کـه رایـش بـجـنـگ انـدرسـت
هـمــه یـکــســره نـیـز جــنــگ آوریـمبـــرو دشــت پـــیــکــار تــنــگ آوریــم
هـمـه پـشـت را سـوی یـزدان کـنـیـمبـــنــیــروی او رزم شــیــران کــنــیــم
هـم او را تـن از آهـن و روی نـیـسـتجـز از خـون وز گوشت وز موی نیست
نــه انــدر هــوا بـــاشـــد او را نــبـــرددلـت را چــه ســوزی بــتــیـمـار و درد
چـنان دان کـه گر سـنگ و آهن خـوردهــمــان تــیـر و ژوپــیـن بــرو بــگــذرد
بـهر مـرد ازیشـان ز مـا سـیصـدسـتدریـن رزمـگـه غـم کـشـیـدن بـدسـت
هــمــیــن زابــلــی نــامــبـــردار مــردز پــیـلـی فــزون نـیـســت گـاه نـبــرد
یــکــی پــیــلــبــازی نــمــایـم بــدویکـزان پــس نـیـارد سـوی جــنـگ روی
هـمـی رفـت پـیـران پـر از درد و بــیـمشـد از کـار رسـتـم دلـش بـه دو نـیـم
بـــیــامــد بـــنــزدیــک ایــران ســپــاهخــروشــیـد کــای مــهـتــر رزم خــواه
شـنـیـدم کـزیـن لـشـکـر بـی شـمـارمـــرا یــاد کـــردی بـــهــنــگـــام کـــار
خــرامــیــدم از پــیــش آن انــجــمــنبـدین انـجـمـن تـا چـه خـواهی ز مـن
بـدو گفت رسـتـم که نام تـو چـیستبــدیـن آمـدن رای و کـام تـو چـیـسـت
چـنـیـن داد پــاسـخ کـه پــیـران مـنـمســپــهـدار ایـن شــیـر گــیـران مــنـم
ز هـومــان ویـســه مـرا خــواســتــیبـــخــوبـــی زبـــان را بـــیــاراســتــی
دلــم تــیـز شــد تــا تــو از مــهـتــرانکــــدامـــی ز گـــردان جــــنـــگ آوران
بـــدو گــفــت مــن رســتــم زابــلــیزره دار بــــا خــــنـــجــــر کـــابــــلـــی
چـو بــشـنـیـد پـیـران ز پـیـش سـپـاهبــیــامــد بــر رســتــم کــیــنــه خــواه
بــدو گـفـت رسـتـم کـه ای پــهـلـواندرودت ز خــــورشـــیـــد روشـــن روان
هــم از مــادرش دخــت افــراســیـابکـه مـهـر تـو بـینـد هـمـیشـه بـخـواب
بــدو گـفــت پــیـران کـه ای پــیـلـتــندرودت ز یــــزدان و از انـــــجـــــمـــــن
ز نـیـکـی دهـش آفــریـن بــر تــو بــادفــلــک را گــذر بــر نــگــیــن تــو بـــاد
ز یــزدان ســپــاس و بـــدویــم پــنــاهکــه دیــدم تـــرا زنــده بـــر جــایــگــاه
زواره فـــــــرامـــــــرز و زال ســــــــوارکــه او مــانــد از خـــســروان یــادگــار
درســتــنـد و شــادان دل و ســرفـرازکــزیـشــان مـبــادا جــهـان بــی نـیـاز
بـــگـــویـــم تـــرا گـــر نـــداری گـــرانگــلــه کــردن کــهــتـــر از مــهــتـــران
بــکـشــتــم درخــتــی بــبــاغ انـدرونکـه بـارش کـبـسـت آمد و بـرگ خـون
ز دیـــده هـــمــــی آب دادم بــــرنـــجبـــدو بـــد مــرا زنــدگـــانــی و گــنــج
مــرا زو هـمــه رنــج بــهـر آمــدســتکـــزو بـــار تـــریــاک زهــر آمــدســـت
ســیـاوش مـرا چــون پــدر داشــتــیبــه پــیـش بــدیـهـا ســپــر داشـتــی
بـسـا درد و سـخـتـی و رنجـا کـه منکــشــیـدم ازان شــاه و زان انـجــمـن
گــوای مــن انــدر جــهــان ایـزدســتگــوا خــواســتــن دادگــر را بــدســت
کــه اکــنـون بــرآمـد بــســی روزگــارشــنــیــدم بـــســی پــنــد آمــوزگــار
کـه شـیون نه بـرخـاسـت از خـان منهــمــی آتـــش افــروزد از جــان مــن
همی خون خـروشم بـجـای سرشکهـمـیـشــه گـرفـتــارم انـدر پــزشــک
ازیــن کـــار بـــهــر مــن آمــد گـــزنــدنــه بـــر آرزو گــشــت چــرخ بـــلــنــد
ز تـیره شـب و دیده ام نیسـت شـرمکـه من چـند جـوشـیده ام خـون گـرم
ز کــار ســـیــاوش چـــو آگــه شـــدمز نـیـک و ز بــد دســت کـوتــه شــدم
مــیـان دو کــشــور دو شــاه بــلــنــدچـنـیـن خـوارم و زار و دل مـسـتـمـنـد
فــرنـگــیـس را مــن خــریـدم بــجــانپـــدر بـــر ســـر آورده بـــودش زمـــان
بــخــانـه نـهـانــش هـمــی داشــتــمبــرو پــشــت هـرگـز نـه بــرگـاشـتــم
بـپـاداش جـان خـواهـد از مـن هـمـیسـر بـدگـمـان خـواهـد از مـن هـمـی
پـــر از دردم ای پـــهــلــوان از دو رویز دو انـجــمـن ســر پــر از گـفـتــگـوی
نــه راه گــریــزســـت ز افــراســیــابنـــه جــــای دگـــر دارم آرام و خـــواب
همم گنج و بـوم است و هم چارپـاینـبــیـنـم هـمـی روی رفـتــن بــجــای
پـسر هست و پـوشیده رویان بـسیچـنین خـسـتـه و بـسـتـه هر کـسـی
اگــر جــنــگ فــرمــایـد افــراســیــابنـمـانـد کـه چـشـم انـدر آیـد بــخـواب
بــنــاکــام لــشــکــر بــایــد کــشــیـدنـــشــــایـــد ز فــــرمـــان او آرمـــیـــد
بـمن بـر کنون جـای بـخـشـایشسـتســـپـــاه انــدر آوردن آرایــشـــســـت
اگــر نـیـســتــی بــر دلــم درد و غــمازیـن تـخـمـه جـز کـشـتـن پــیـلـسـم
جــز او نــیـز چــنــدی دلــیـر و جــوانکــه در جــنـگ ســیـر آمــدنــد از روان
ازیـن پــس مـرا بــیـم جـانـسـت نـیـزسـخـن چــنـد گـویـم ز فـرزنـد و چـیـز
بــه پــیــروزگــر بــر تــو ای پــهــلــوانکــه از مـن نـبــاشــی خــلــیـده روان
ز خــویـشــان مــن بــد نــداری نـهـانبـــرانــدیــشــی از کــردگــار جـــهــان
بــروشــن روان ســیـاوش کــه مــرگمرا خـوشـتـر از جـوشن و تـیغ و تـرگ
گـر ایـدونـکـه جـنـگـی بـود هـم گـروهتـلـی کـشـتـه بــیـنـی بــبــالـای کـوه
کشـانی و سـقـلاب و شـگنی و هندازیـن مــرز تــا پــیــش دریــای ســنــد
ز خــون ســیـاوش هـمــه بــیـگــنــاهســپــاهـی کـشـیـده بــدیـن رزمـگـاه
تــرا آشـتــی بــهـتــر آیـد کـه جــنـگنـبــایـد گـرفــتــن چــنـیـن کــار تــنـگ
نــگــر تــا چــه بــیـنـی تــو دانــاتــریبـــــرزم دلـــــیــــران تـــــوانــــاتـــــری
ز پـیران چـو بـشـنـید رسـتـم سـخـننــه بـــر آرزو پـــاســـخ افــگــنــد بـــن
بــدو گــفــت تــا مـن بــدیـن رزمـگــاهکــمـر بــســتــه ام بــا دلــیـران شــاه
نـدیـدســتــم از تــو بــجــز راســتــیز تــرکـان هـمـه راسـتـی خـواسـتـی
پـلنگ این شـناسـد که پـیکار و جـنگنه خوبست و داند همی کوه و سنگ
چــو کــیــن ســر شــهــریــاران بـــودســـر و کـــار بــــا تـــیـــربـــاران بـــود
کــنــون آشــتــی را دو راه ایـدرســتنـگـر تــا شـمـا را چــه انـدرخــورسـت
یکـی آنک هر کـس کـه از خـون شـاهبــگـســتــرد بــر خــیـره ایـن رزمـگــاه
بــبــنــدی فــرســتــی بــر شــهـریـارســـزد گــر نــفـــرمــایــد ایــن کــارزار
گــنــهــکــار خـــون ســـر بـــیــگــنــاهســزد گــر نـبــاشــد بــدیـن رزمــگــاه
و دیـگـر کــه بــا مـن بــبــنـدی کــمـربــــیـــایـــی بــــر شـــاه پـــیـــروزگـــر
ز چــیـزی کــه ایـدر بــمــانـی هـمـیتــو آن را گــرانــمــایـه دانــی هـمــی
بــجــای یــکــی ده بــیــابــی ز شــاهمــکــن یــاد بـــنــگــاه تــوران ســپــاه
بــدل گـفـت پـیـران کـه ژرفـسـت کـارز تــوران شــدن پــیـش آن شــهــریـار
دگــر چــون گـنـه کــار جــویـد هـمـیدل از بــیـگــنـاهـان بــشــویـد هـمـی
بــزرگــان و خــویـشــان افــراســیــابکـه بـا گـنـج و تـخـتـند و بـا جـاه و آب
ازیـن در کــجــا گـفــت یـارم ســخــننــه ســر بــاشــد ایـن آرزو را نــه بــن
چــو هـومـان و کـلـبــاد و فـرشـیـدوردکـجــا هـســت گـودرز زیـشــان بــدرد
همه زین شـمارند و این روی نیسـتمـر این آب را در جـهان جـوی نـیسـت
مــرا چــاره خــویــش بــایــد گــرفــتره جــســت را پــیـش بــایـد گــرفــت
بــدو گـفــت پــیـران کـه ای پــهـلـوانهـمـیشـه جـوان بـاش و روشـن روان
شــوم بــازگــویـم بــگــردان هـمــیـنبـمـنـشـور و شـنـگـل بـخـاقـان چـیـن
هـیـونــی فــرســتــم بــافــراســیـاببـــگــویــم ســرش را بـــرآرم ز خــواب
***
و زانـجــا بــیـامـد بــلـشـکـر چــو بــادکــســی را کــه بــودنـد ویـســه نـژاد
یـکـی انـجــمـن کــرد و بــگـشــاد رازچــنـیـن گـفـت کـامـد نـشـیـب و فـراز
بـدانـیـد کـین شـیـر دل رسـتـمـسـتجــهـانـگـیـر و از تــخــمـه نـیـرمـسـت
بـــزرگــان و شــیــران زابـــلــســتــانهــمــه نــامــداران کــابـــلــســـتـــان
چــنـو کــیـنـه ور بــاشــد و رهـنـمـایســـواران گـــیــتـــی نـــدارنـــد پـــای
چـو گودرز کشواد و چـون گیو و طوسبــنــاکــام رزمــی بــود بــا فــســوس
ز تــرکــان گـنـهـکــار خــواهـد هـمـیدل از بــیـگــنـاهـان بــکــاهـد هـمــی
کـه دانـی کـه ایـدر گـنـهـکـار نـیسـتدل شــاه ازو پــر ز تــیـمــار نــیـســت
نـگـه کـن کـه ایـن بــوم ویـران شــودبــــکــــام دلــــیــــران ایــــران شــــود
نـه پــیـر و جـوان مـانـد ایـدر نـه شـاهنـه گـنـج و سـپـاه و نه تـخـت و کـلـاه
هـمـی گـفـتــم ایـن شــوم بــیـداد راکــه چــنــدیــن مــدار آتــش و بـــاد را
کـه روزی شـوی نـاگـهـان سـوخــتــهخـرد سـوخــتــه چــشـم دل دوخـتــه
نـکـرد آن جــفــاپــیـشــه فـرمـان مـننــه فــرمــان ایـن نــامــدار انــجــمــن
بــکــنـد ایـن گـرانـمـایـگـان را ز جــاینـــزد بـــا دلـــیــر و خـــردمـــنـــد رای
بــبـیـنـی کـه نـه شـاه مـانـد نـه تـاجنه پـیلـان جـنـگـی نه این تـخـت عـاج
بـــدیــن شـــاددل شـــاه ایــران بـــودغــــم و درد بــــهـــر دلـــیـــران بــــود
دریـغ آن دلــیـران و چــنـدیـن ســپــاهکــه بــا فــر و بــرزنـد و بــا تــاج و گـاه
بــتــاراج بــیـنـی هـمـه زیـن سـپــسنــه بــرگــردد از رزمــگــه شــاد کــس
بـــکــوبـــنــد مــا را بــنــعــل ســتــورشــود آب ایــن بــخــت بــیــدار شــور
ز هـومــان دل مــن بــســوزد هـمــیز رویــیـــن روان بـــرفـــروزد هـــمـــی
دل رســتــم آگـنـده از کــیـن اوســتبـروهـاش یـکـسـر پـر از چـین اوسـت
پـر از غـم شـوم پـیـش خـاقـان چـیـنبــگــویـم کــه مـا را چــه آمـد ز کــیـن
بــیـامـد بــنـزدیـک خــاقــان چــو گـردپــــر از خـــون رخ و دیـــده پـــر آب زرد
ســـراپــــرده او پــــر از نـــالـــه دیـــدز خـون کـشـتـه بـر زعـفـران لـالـه دید
ز خـویـشـان کـامـوس چـنـدی سـپـاهبـــنــزدیــک خــاقــان شــده دادخــواه
همی گفـت هر کـس کـه افـراسـیابازیـن پــس بــزرگـی نـبــیـنـد بــخـواب
چـرا کین پـی افگند کش نیسـت مردکــــه آورد ســـــازد بـــــروز نــــبـــــرد
سـپـاه کـشـانی سـوی چـین شـویمهـمـه دیـده پـر آب و بــاکـیـن شـویـم
ز چــیــن و ز بـــربـــر ســپـــاه آوریــمکــه کــامـوس را کــیـنـه خــواه آوریـم
ز بــزگـوش و ســگـســار و مـازنـدرانکـــس آریـــم بــــا گـــرزهـــای گـــران
مـگـر سـیـسـتـان را پــر آتـش کـنـیـمبـریـشـان شـب و روز نـاخـوش کـنـیم
ســـر رســـتــــم زابــــلـــی را بــــداربــــرآریـــم بــــر ســـوگ آن نـــامـــدار
تـنـش را بــسـوزیـم و خـاکـسـتــرشهــمــی بـــرفــشـــانــیــم گــرد درش
اگـر کـیـن هـمـی جــویـد افـراسـیـابنــه آرام بــایـد کــه یــابــد نــه خــواب
هـمـی از پــی دوده هـر کــس بــدردبـــــبـــــاریــــد بـــــر ارغـــــوان آب زرد
چـو بـشنید پـیران دلش خـیره گشتز آواز ایـشــان رخــش تــیـره گـشــت
بــدل گـفــت کــای زار و بــیـچــارگـانپــر از درد و تــیـمـار و غــمـخــوارگــان
نــداریــد ازیــن اگــهــی بــی گــمــانکــه ایــدر شــمــا را ســـرآمــد زمــان
ز دریـا نـهـنـگــی بــجــنـگ آمـدســتکـه جـوشـنش چـرم پـلـنگ آمـدسـت
بــیـامـد بــخـاقـان چـنـیـن گـفـت بــازکــه ایــن رزم کــوتـــاه مــا شـــد دراز
از ایــن نـــامـــداران هــر کـــشـــوریز هـر ســو کــه بــد نـامــور مـهـتــری
بــیـاورد و ایـن رنـجــهـا شـد بــه بــادکـــجـــا خـــیــزد از کـــار بـــیـــداد داد
سـر شـاه کشور چـنین گشـتـه شـدسـیـاوش بــر دسـت او کـشـتـه شـد
بـــفـــرمــان گــرســـیــوز کـــم خـــردســـر اژدهــا را کــســـی نــســـپـــرد
ســیـاوش جــهـانـدار و پــرمـایـه بــودورا رســـتــــم زابــــلـــی دایـــه بــــود
هـر آنـگـه کــه او جــنـگ و کـیـن آوردهــمــی آســـمـــان بـــر زمــیــن آورد
نـه چـنـگ پـلـنـگ و نـه خـرطـوم پـیلنــه کــوه بــلــنــد و نــه دریــای نــیـل
بــــســـنـــدســــت بــــا او بآوردگـــاهچــو آورد گــیــرد بــه پــیــش ســپــاه
یــکـــی رخـــش دارد بـــزیــر انــدرونکـه گـویـی روان شـد کـه بــیـسـتـون
کــنــون روز خــیـره نــبــایــد شــمــردکــه دیـدنـد هـر کــس ازو دســتــبــرد
یــکــی آتـــش آمــد ز چـــرخ کــبـــوددل مــــا شــــد از تــــف او پــــر ز دود
کـنـون سـر بـسـر تـیـزهـش بـخـردانبـــخـــوانـــیـــد بـــا مـــوبـــدان و ردان
بــبــیـنـیـد تــا چــاره کــار چــیـســتبــدیـن رزمـگـه مـرد پــیـکـار کـیـسـت
هـمـی رای بــایـد کـه گـردد درســتاز آغــاز کـیـنـه نـبــایـســت جــســت
مـگـر زین بـلـا سـوی کـشـور شـویـماگـر چــنـد بــا بــخــت لـاغــر شــویـم
ز پـیران غـمـی گـشـت خـاقـان چـینبــســی یـاد کــرد از جــهــان آفــریـن
بـدو گـفـت مـا را کـنون چـیسـت رویچـو آمـد سـپـاهی چـنین جـنـگـجـوی
چـنین گفـت شـنگل کـه ای سـرفـرازچــه بــایـد کـشـیـدن ســخــنـهـا دراز
بــــیـــاری افـــراســــیـــاب آمـــدیـــمز دشــــت و ز دریــــای آب آمــــدیـــم
بــســی بــاره و هـدیـه هـا یـافـتــیـمز هـر کـشـوری تــیـز بــشــتــافـتــیـم
بـیـک مـرد سـگـزی کـه آمـد بــجـنـگچـرا شـد چـنـیـن بـر شـمـا کـار تـنـگ
ز یک مـرد نـنـگـسـت گـفـتـن سـخـندگــرگــونــه تــر بـــایــد افــگــنــد بــن
اگــــر گــــرد کــــامـــوس را زو زمـــانبــیــامــد نــبــایــد شــدن بــدگــمــان
ســپــیـده دمـان گـرزهـا بــرکـشــیـموزین دشـت یکـسـر سـرانـدر کـشـیم
هــوا را چـــو ابـــر بـــهــاران کــنــیــمبــریـشــان یـکــی تــیـربــاران کــنـیـم
ز گــــرد ســــواران و زخــــم تــــبـــــرنـبــایـد کــه دانـد کــس از پــای ســر
شـمـا یکـسـره چـشـم بـر مـن نـهیدچــو مـن بــرخـروشـم دمـیـد و دهـیـد
هـمــانـا کــه جــنـگ آوران صــد هـزارفــزون بــاشــد از مــا دلــیــر و ســوار
ز یک تـن چـنـین زار و پـیچـان شـدیمهـمـه پـاک نـاکـشـتـه بـیجـان شـدیم
چـنان دان که او ژنده پـیلسـت مستبآوردگـــه شـــیــر گـــیــرد بـــدســـت
یــکــی پــیــل بــازی نــمــایـم بــدویکــزان پـــس نــیــارد ســوی رزم روی
چـو بـشـنید لشـکر ز شـنگل سـخـنجــوان شــد دل مـرد گـشــتــه کـهـن
بــدو گـفــت پــیـران کـانـوشــه بــدیروان را بـــپـــیــگـــار تـــوشـــه بـــدی
هــمــه نــامــداران و خــاقــان چــیــنگــرفــتــنــد بــر شــاه هــنــد آفــریـن
چــو پــیـران بــیـامـد بــپــرده ســرایبــرفــتــنـد پــرمــایـه تــرکــان ز جــای
چـو هـومـان و نـسـتـیـهـن و بــارمـانکــه بــا تــیـغ بــودنـد گــر بــا ســنـان
بــپــرسـیـد هـومـان ز پــیـران سـخـنکـه گـفـتـارشـان بــر چـه آمـد بـه بـن
هــمــی آشــتــی را کــنــد پــایــگــاهو گـر کـیـنـه جــویـد سـپــاه از سـپــاه
بـهومان بـگـفـت آنچ شـنگـل بـگـفـتسـپـه گـشـت بـا او بـه پـیگـار جـفـت
غمی گشـت هومان ازان کار سـخـتبــرآشــفـت بــا شـنـگـل شـوربــخــت
بـه پـیـران چـنـین گـفـت کـز آسـمـانگـذر نـیـسـت تــا بــر چـه گـردد زمـان
بــیـامـد بــره پــیـش کــلـبــاد گــفــتکه شنگل مگر بـا خـرد نیسـت جـفت
بــبــایـد شـدن یـک زمـان زیـن مـیـاننــگــه کــرد بـــایــد بـــســـود و زیــان
بــبــیـنـی کـزیـن لـشــکـر بــی کـرانجــهــانــگــیــر و بــا گــرزهــای گــران
دو بـــهــره بـــود زیــر خـــاک انــدرونکفن جـوشن و تـرگ شـسـتـه بـخـون
بـــدو گــفــت کــلــبـــاد ای تــیــغ زنچــنــیــن تــا تــوان فــال بـــد را مــزن
تـن خـویـش یـکـبـاره غـمـگـین مـکـنمـگــر کــز گـمـان دیـگــر ایـد ســخــن
بــــنــــا آمــــده کــــار دل را بــــغــــمســـزد گـــر نــداری نـــبـــاشـــی دژم
وزیـن روی رسـتــم یـلـان را بــخـوانـدسـخـنـهـای بـایـسـتـه چـنـدی بـرانـد
چـو طـوس و چـو گـودرز و رهام و گیوفــریـبــرز و گــســتــهـم و خــراد نــیـو
چـــو گـــرگــیــن کـــارآزمــوده ســـوارچــــو بــــیــــژن فــــروزنــــده کــــارزار
تـهـمـتـن چـنـیـن گـفـت بــا بــخـردانهــشـــیــوار و بـــیــدار دل مـــوبـــدان
کـسـی را کـه یزدان کـنـد نـیکـبـخـتســزاوار بـــاشــد ورا تـــاج و تـــخـــت
جـهـانـگـیـر و پــیـروز بــاشـد بــجـنـگنـبــایـد کـه بــیـنـد ز خــود زور چــنـگ
ز یــزدان بـــود زور مــا خــود کــیــیــمبــدیـن تـیـره خـاک انـدرون بـر چـیـیـم
بــبــایــد کــشــیـدن گــمــان از بــدیره ایــــزدی بـــــایــــد و بـــــخـــــردی
کـه گـیتـی نمـانـد همـی بـر کـسـینــبـــایــد بـــدو شــاد بــودن بــســی
هـمــی مــردمــی بــایـد و راســتــیز کــژی بـــود کــمــی و کــاســـتـــی



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.