ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



داستان کلیله ودمنه

RSS
تغییر یافته در 2011/08/16 03:44 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان شعر کهن, فردوسی
نگه کن که شـادان بـرزین چـه گفتبــدانـگـه کـه بـگـشـاد راز ازنـهـفـت
بــدرگـه شـهـنـشــاه نـوشـیـن روانکــه نــامــش بــمــانـاد تــا جــاودان
زهـردانـشـی مـوبــدی خــواسـتــیکـه درگـه بــدیـشـان بــیـاراســتــی
پــزشــک ســخــنـگـوی وکــنـداورانبــــزرگـــان وکــــارآزمـــوده ســــران
ابـــرهـــردری نـــامـــور مـــهـــتـــریکـجــا هـرســری رابــدی افــســری
پــزشــک ســرایــنــده بـــرزوی بــودبــنـیـرو رسـیـده ســخــنـگـوی بــود
زهـردانــشــی داشــتــی بــهـره ایبــهـربـهـره ای درجـهـان شـهـره ای
چــنـان بــد کـه روزی بــهـنـگـام بــاربـــیــامـــد بـــرنــامـــور شـــهــریــار
چـنین گـفـت کـای شـاه دانش پـذیرپـــژوهــنــده ویــافـــتـــه یــادگـــیــر
مـــن امـــروز دردفـــتــــر هـــنـــدوانهـمــی بــنـگــریـدم بــروشــن روان
چـنـین بـدنـبـشـتـه کـه بـرکـوه هنـدگـیاییسـت چـینـی چـورومـی پـرنـد
کــه آن را چــو گــردآورد رهــنــمــایبـــیــامـــیــزد ودانــش آرد بـــجـــای
چـو بــر مـرده بــپـراگـنـد بـی گـمـانســخــنـگـوی گــرددهـم انـدر زمـان
کـنـون مـن بــدســتــوری شــهـریـاربــپــیـمــایـم ایـن راه دشــوار خــوار
بــســی دانــشــی رهـنـمــای آورممـگـر کـیـن شـگـفـتـی بـجـای آورم
تــن مــرده گــرزنـده گــردد رواســتکه نوشین روان بـرجهان پادشاست
بــدو گـفـت شـاه ایـن نـشـایـد بـدنمــگـــر آزمــوده رابـــبـــایــد شـــدن
بـــبـــر نــامــه مـــن بـــر رای هــنــدنـگـر تــاکـه بــاشـد بــت آرای هـنـد
بــدیـن کـاربــاخــویـشـتــن یـارخــواههـمـه یـاری ازبــخــت بــیـدار خــواه
اگـر نـوشــگـفـتــی شــود درجــهـانکـه ایـن گـفـتـه رمـزی بـود درنـهـان
بــبــر هــرچ بــایــد بــه نــزدیـک رایکـزو بــایـدت بــی گـمـان رهـنـمـای
درگــنــج بــگــشــاد نــوشــیـن روانزچــیـزی کـه بــد درخـور خــسـروان
ز دیــنــار و دیــبـــا و خـــز و حـــریــرز مـهر و ز افـسـر ز مـشـک و عـبـیر
شـتــروار سـیـصـد بــیـاراسـت شـاهفـرســتــاده بــرداشـت آمـد بــه راه
بـــیـــامـــد بـــر رای ونـــامـــه بـــدادســربـــارهــا پــیــش اوبـــرگــشــاد
چــو بــرخــوانـد آن نـامــه شــاه رایبــدو گـفـت کـای مـرد پــاکـیـزه رای
زکسـری مرا گنج بـخـشیده نیسـتهمه لشـکـر وپـادشـاهی یکـیسـت
ز داد و ز فــــــر و ز اورنـــــد شــــــاهوزان روشـنـی بـخـت وآن دسـتـگـاه
نـبــاشـد شـگـفـت ازجـهـانـدار پـاککــه گــر مــردگــان را بــرآرد زخــاک
بـرهمـن بـکـوه اندرون هرک هسـتیـکـی دارد ایـن رای رابــا تــودسـت
بــت آرای وفــرخــنـده دســتــور مـنهـم آن گـنـج وپـرمـایه گـنـجـور مـن
بـدونـیک هنـدوسـتـان پـیش تـسـتبــزرگـی مـرا درکـم وبــیـش تـسـت
بــیـاراســتــنــدش بــه نــزدیـک راییکـی نـامـور چـون بـبـایـسـت جـای
خـورشـگـر فـرسـتــاد هـم خـوردنـیهمـان پـوشـش نـغـز وگـسـتـردنـی
بـــرفــت آن شــب ورای زد بـــا ردانبـــزرگـــان قـــنـــوج بــــا بـــخـــردان
چـوبــرزد سـر از کـوه رخـشـنـده روزپــدیـد آمـد آن شـمـع گـیـتــی فـروز
پــزشــکــان فــرزانـه را خــوانــد رایکـسـی کـو بـدانـش بـدی رهنمـای
چـو بــرزوی بــنـهـاد سـرسـوی کـوهبــرفــتــنــد بــااو پــزشــکــان گــروه
پــیـاده هـمـه کــوهـســاران بــپــایبــپــیـمـود بــا دانـشــی رهـنـمــای
گـیـاهـا ز خــشــک و ز تــر بــرگـزیـدز پــژمــرده و آنــچ رخــشــنــده دیـد
ز هـرگــونــه دارو ز خــشــک و ز تــرهـمــی بــر پــراگــنـد بــر مــرده بــر
یـکــی مـرده زنـده نـگــشــت ازگـیـاهمـانـا کـه سـسـت آمـد آن کـیمـیا
هـمـه کـوه بـسـپـرد یـک یـک بـپـایابـــر رنــج اوبـــرنــیــامـــد بـــجـــای
بـدانسـت کـان کار آن پـادشـا سـتکه زنده است جاوید و فرمانرواست
دلش گشـت سـوزان ز تـشویر شـاههــم ازنـــامـــداران هــم از رنــج راه
وزان خــواســتــه نــیــز کآورده بـــودزگـــفـــتـــار بـــیــهـــوده آزرده بـــود
زکــارنــبـــشــتــه بـــبـــد تــنــگــدلکــه آن مـرد بــیـدانـش و ســنـگـدل
چـرا خـیـره بـر بــاد چـیـزی نـبـشـتکـه بــد بــار آن رنـج گـفـتــار زشـت
چـنین گفـت زان پـس بـران بـخـردانکــه ای کـــاردیــده ســـتـــوده ردان
کــه دانـیـد دانــاتــر از خــویـشــتــنکــجــا ســرفــرازد بــدیـن انـجــمــن
بـه پـاسـخ شدند انجـمن همسخـنکــه دانـنـده پــیـرســت ایـدر کــهـن
بـه سـال و خـرد او ز مـا مـهتـرسـتبـه دانـش ز هر مـهتـری بـهتـرسـت
چــنـیـن گـفـت بــرزوی بــا هـنـدوانکـــه ای نـــامـــداران روشــــن روان
بــریـن رنــجــهـا بــرفــزونــی کــنـیـدمــرا ســوی او رهـنـمــونـی کــنـیـد
مـگـر کـان سـخــنـگـوی دانـای پــیـربــدیـن کـار بــاشـد مـرا دســتــگـیـر
بـــــبــــردنــــد بــــرزوی رانــــزد اویپـراندیشـه دل سـرپـرازگـفـت وگوی
چـونـزدیـک اوشـد سـخـنـگـوی مـردهـمــه رنــجــهـا پــیـش او یـاد کــرد
زکــار نــبـــشــتــه کــه آمــد پــدیــدســخــنـهـا کـه ازکـاردانـان شــنـیـد
بـــدو پــیــر دانــا زبـــان بـــرگــشــادز هـر دانــشــی پــیـش اوک رد یـاد
کـه مـن در نـبـشـتـه چـنـین یـافـتـمبـــدان آرزو تـــیــز بـــشـــتـــافــتـــم
چــو زان رنــجــهـا بــرنـیـامــد پــدیـدبــبــایـســت نـاچــار دیـگـر شــنـیـد
گیا چـون سخن دان و دانش چو کوهکـه هـمـواره بـاشـد مـر او راشـکـوه
تـن مـرده چـون مـرد بـیـدانـشـسـتکـه دانـا بـهـرجـای بــا رامـشـسـت
بــدانـش بــود بـی گـمـان زنـده مـردچـودانـش نـبــاشـد بـگـردش مـگـرد
چـــومــردم زدانــایــی آیــد ســتـــوهگـیاچـوکـلیلـه سـت ودانش چـوکـوه
کــتــابــی بــدانــش نــمــایـنــده راهبــیـابـی چـوجـویـی تـوازگـنـج شـاه
چـو بــشـنـیـد بــرزوی زو شـاد شـدهـمــه رنـج بــرچــشــم اوبــادشــد
بــروآفــریــن کــرد وشــد نــزد شــاهبـــکـــردار آتـــش بـــپـــیـــمـــود راه
بــیـامـد نـیـایـش کــنـان پــیـش رایکـه تـا جـای بـاشـد تـوبـادی بـجـای
کتـابـیسـت ای شـاه گسـتـرده کـامکـه آن را بـهندی کـلـیلـه سـت نـام
بــه مـهـرسـت تـا درج درگـنـج شـاهبـــرای وبـــدانــش نــمـــایــنــده راه
بــه گـنـج ور فـرمـان دهـد تــا زگـنـجســپــارد بــمـن گــر نـدارد بــه رنـج
دژم گــشـــت زان آرزو جـــان شـــاهبــپـیـچـیـد بــرخـویـشـتـن چـنـدگـاه
بـبرزوی گفت این کس از ما نجستنـه اکــنـون نـه از روزگـار نـخــســت
ولــیـکــن جــهـانــدار نـوشــیـن رواناگــر تــن بـــخــواهــد ز مــا یــا روان
نـداریـم ازو بــاز چـیـزی کـه هـسـتاگـر ســرفـرازســت اگـر زیـردســت
ولـیـکـن بــخــوانـی مـگـر پــیـش مـابـــدان تـــا روان بـــدانـــدیـــش مـــا
نگوید بـه دل کان نبـشـتـسـت کسبـخوان و بـدان و بـبـین پیش و پـس
بــدو گـفــت بــرزوی کـای شــهـریـارنــدارم فــزون ز آنــچ گــویــی مــدار
کــلــیــلــه بــیــاورد گــنــجــور شــاههــمــی بـــود او را نــمــایــنــده راه
هـران در کــه ازنـامــه بــو خــوانـدیهــمــه روز بــر دل هــمــی رانــدی
ز نــامــه فــزون ز آنـک بــودیـش یـادز بـــرخــوانــدی نــیــز تـــا بـــامــداد
همی بـود شـادان دل و تـن درسـتبـدانش همی جان روشن بـشست
چـو زو نـامـه رفـتــی بــشـاه جـهـاندری از کــلـیـلـه نـبــشــتــی نـهـان
بـــدیــن چــاره تــا نــامــه هــنــدوانفــرســتــاد نــزدیـک نـوشــیـن روان
بــدیـن گـونـه تــا پــاسـخ نـامـه دیـدکــه دریــای دانــش بــرمــا رســیــد
ز ایــوان بــیــامــد بـــه نــزدیــک رایبــدسـتـوری بــازگـشـتـن بــه جـای
چــو بــگـشـاد دل رای بــنـواخـتــشیکـی خـلـعـت هنـدویی سـاخـتـش
دو یــاره بـــهــاگــیــر و دو گــوشــواریـکــی طــوق پــرگــوهــر شــاهـوار
هـم از شــاره هـنـدی و تــیـغ هـنـدهـمــه روی آهـن ســراســر پــرنــد
بـــیــامـــد ز قـــنــوج بـــرزوی شـــادبــســی دانــش نـوگــرفــتــه بــیـاد
ز ره چــون رســیـد انـدر آن بــارگــاهنـیـایـش کـنـان رفـت نـزدیـک شــاه
بــگـفــت آنـچ از رای دیـد و شــنـیـدبـــجــای گــیــا دانــش آمــد پــدیــد
بـدو گـفـت شـاه ای پـسـندیده مـردکـــلـــیــلـــه روان مـــرا زنــده کـــرد
تـواکـنـون ز گـنـجـور بـسـتـان کـلـیـدز چــیـزی کــه بــایـد بــبــایـد گـزیـد
بــیـامـد خــرد یـافــتــه ســوی گـنـجبــه گــنـج ور بــســیـار نـنـمـود رنـج
درم بود و گوهر چپ و دست راستجـز از جـامه شاه چـیزی نخـواسـت
گـرانمـایه دسـتـی بـپـوشـید و رفـتبــر گـاه کـســری خــرامـیـد تــفــت
چـو آمـد بــه نـزدیـک تــخـتــش فـرازبــرو آفــریــن کــرد و بــردش نــمــاز
بــدو گــفــت پــس نـامـور شــهـریـارکــه بــی بــدره و گــوهـر شــاهـوار
چــرا رفــتــی ای رنـج دیـده ز گــنـجکـسـی را سـزد گـنـج کـو دیـد رنـج
چــنـیـن پــاســخ آورد بــرزو بــشــاهکـه ای تــاج تــو بــرتــر از چـرخ مـاه
هرآنکس که او پـوشـش شـاه یافتبـبـخـت و بـتـخـت مـهـی راه یـافـت
دگــر آنــک بـــا جـــامــه شــهــریــاربـــبـــیــنــد مــرا مــرد نــاســـازگــار
دل بــدسـگـالـان شـود تــار و تــنـگبــمــانــد رخ دوســت بــا آب و رنـگ
یــکــی آرزو خــواهــم از شــهــریــارکــه مـانـد ز مـن در جــهـان یـادگــار
چـو بـنـویسـد این نـامـه بـوزرجـمـهرگـشـایـد بــریـن رنـج بــرزوی چــهـر
نـخــسـتــیـن در از مـن کـنـد یـادگـاربــه فــرمــان پــیـروزگــر شــهــریــار
بـدان تـا پـس از مـرگ مـن در جـهانز دانــنــده رنــجــم نــگــردد نــهــان
بـدو گفـت شـاه این بـزرگ آروزسـتبـــر انـــدازه مـــرد آزاده خـــوســـت
ولـیـکـن بــه رنـج تـو انـدر خـورسـتسـخـن گـرچـه از پـایگـه بـرتـرسـت
بـه بـوزرجـمهر آن زمـان شـاه گـفـتکــه ایـن آرزو را نــشــایـد نــهــفــت
نویسـنده از کـلـک چـون خـامـه کـردز بــر زوی یــک در ســرنــامــه کــرد
نـبــشـت او بــران نـامـه خــســروینـبــود آن زمـان خــط جــز پــهـلــوی
هـمــی بــود بــا ارج در گــنـج شــاهبــدو نـاســزا کــس نـکــردی نـگــاه
چــنـیـن تــا بــتــازی سـخـن رانـدنـدورا پــهـلــوانـی هـمــی خــوانــدنـد
چــو مـامـون روشــن روان تــازه کـردخـــور روز بـــر دیــگـــر انــدازه کـــرد
دل مــوبــدان داشــت و رای کــیــانبــبـسـتـه بـهـر دانـشـی بــر مـیـان
کـلـیـلـه بــه تــازی شـد از پــهـلـویبـدین سان که اکنون همی بشنوی
بــتــازی هـمـی بــود تــا گــاه نـصــربـدانگه که شـد در جـهان شـاه نصر
گـرانـمـایـه بــوالـفـضـل دسـتـور اویکـه انـدر سـخـن بــود گـنـجــور اوی
بــــفـــرمـــود تـــا پـــارســـی و درینـبــشــتــنـد و کــوتــاه شــد داوری
وزان پـس چـو پـیوسـتـه رای آمدشبــدانــش خــرد رهـنــمــای آمــدش
همـی خـواسـت تـا آشـکـار و نـهـانازو یـــادگــــاری بــــود درجــــهــــان
گــزارنــده را پــیـش بــنــشــانــدنــدهـمـه نـامـه بــر رودکـی خــوانـدنـد
بـــپــیــوســت گــویــا پـــراگــنــده رابــســفــت ایـنـچــنـیـن در آگـنـده را
بــدان کـو سـخـن رانـد آرایـشـسـتچـو ابـله بـود جـای بـخـشایشست
حـــدیــث پـــراگـــنــده بـــپـــراگــنــدچـوپـیوسـتـه شـد جـان و مغـزآگـند
جــهــانــدار تـــا جــاودان زنــده بـــادزمـان و زمـیـن پــیـش او بــنـده بــاد
از انـدیـشــه دل را مــدار ایـچ تــنـگکــــه دوری تــــو از روزگـــار درنـــگ
گـهـی بــرفـراز و گـهـی بـر نـشـیـبگـهـی بــا مـراد و گـهـی بـا نـهـیـب
ازیـن دو یـکـی نـیـز جـاویـد نـیـسـتبــبــودن تــو را راه امــیـد نــیـســت
نـگـه کــن کـنـون کــار بــوزرجــمـهـرکه از خـاک بـرشد بـه گردان سپـهر
فـــراز آوریـــدش بــــخــــاک نـــژنـــدهمـان کـس کـه بـردش بـا بـر بـلـند



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.