ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



وفات یافتن قیصر روم و رزم کسری - قسمت دوم

RSS
تغییر یافته در 2011/08/15 19:47 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان شعر کهن, فردوسی
چــه گــویـد کــنـون مـرد روشــن روانز رای جـــهـــانـــدار نـــوشـــیــن روان
چــوسـال انـدر آمـد بــهـفـتــاد و چــارپــرانــدیـشــه مــرگ شــد شــهـریـار
جـهـان راهمـی کـدخـدایی بـجـسـتکـه پــیـراهـن داد پــوشـد نـخــســت
دگــر کــو بـــدرویــش بــر مــهــربـــانبــــود راد و بـــی رنـــج روشـــن روان
پــسـر بــد مـر او را گـرانـمـایـه شـشهــمــه راد وبـــیــنــادل وشــاه فــش
بــمـردی و فـرهـنـگ و پــرهـیـز و رایجـــوانــان بـــا دانــش و دلــگــشــای
از ایـشـان خـردمـنـد و مـهـتـر بـسـالگــرانـمــایـه هـرمـزد بــد بــی هـمـال
سـر افـراز و بــادانـش و خــوب چــهـربــر آزادگــان بــر بــگــســتــرده مــهـر
بــفــرمــود کــســری بــه کــارآگــهـانکـــه جـــویــنـــد راز وی انــدر نــهــان
نـگـه داشـتـنـدی بــه روز و بــه شـباگــر داســتــان را گــشــادی دو لــب
ز کــاری کــه کــردی بــدی بــا بــهـیرســیــدی بــشــاه جــهــان آگــهــی
بـه بـوزرجـمـهـر آن زمـان شـاه گـفـتکـه رازی هـمـی داشـتــم در نـهـفـت
ز هـفـتــاد چـون سـالـیـان درگـذشـتسـر و موی مشکین چـو کافور گشت
چـومن بـگـذرم زین سـپـنجـی سـرایجــهــان رابــبــایـد یـکــی کــدخــدای
کـه بــخـشـایـش آرد بــه درویـش بــربــه بــیـگــانــه و مــردم خــویــش بــر
بــبــخـشـد بــپــرهـیـزد از مـهـر گـنـجنــبــنــدد دل انــدر ســرای ســپــنــج
سـپـاسـم ز یزدان کـه فـرزنـد هسـتخـــردمــنــد و دانــا و ایــزد پـــرســت
وز ایــشـــان بـــهــرمـــزد یــازان تـــرمبـــرای و بـــهــوشـــش فــرازان تـــرم
ز بـخـشـایش و بـخـشـش و راسـتـینـبــیـنـم هـمـی در دلـش کـاســتــی
کــنــون مــوبـــدان و ردان را بـــخـــواهکـسـی کـو کـنـد سـوی دانـش نـگـاه
بـــخــوانــیــدش و آزمــایــش کــنــیــدهـنــر بــر هـنــر بــر فــزایـش کــنــیـد
شــدنــد انــدران مــوبــدان انــجــمــنزهـــــر در پـــــژوهــــنـــــده و رای زن
جــهـانــجــوی هـرمــزد را خــوانــدنــدبـــر نـــامـــدارنــش بـــنــشـــانــدنــد
نخـسـتـین سـخـن گـفـت بـوزرجـمهرکـه ای شـاه نـیک اخـتـر خـوب چـهـر
چــه دانــی کــزو جــان پـــاک و خــردشــود روشــن وکــالــبـــد بـــرخـــورد
چـنین داد پـاسخ که دانش بـه اسـتکـه دانـنـده بـرمـهتـران بـر مـه اسـت
بـــدانـــش بـــود مـــرد را ایـــمـــنـــیبــبــنــدد ز بــد دســت اهــریـمــنــی
دگـر بــردبــاری و بــخــشـایـشـســتکــه تــن را بــدو نـام و آرایـشــســت
بــپــرســیـد کــز نـیـکــوی ســودمـنـدبــگـو ازچــه گــردد چــو گــردد بــلـنـد
چـنین داد پـاسـخ که آنک از نخـسـتبـنـیـک و بـد آزرم هـرکـس بــجـسـت
بــکــوشــیــد تــا بـــردل هــرکــســیازو رنــج بـــردن نــبـــاشــد بـــســـی
چـنین داد پـاسـخ کـه هرکـس که دادبــداد از تــن خــود هــمــو بــود شــاد
نـگــه کــرد پــرســنـده بــوزرجــمــهـربــدان پــاکــدل مــهـتــر خــوب چــهـر
بـدو گـفـت کـز گـفـتـنـی هرچ هسـتبـگـویـم تـو بـشـمـر یـکـایـک بـدسـت
ســراســر هـمـه پــرسـشـم یـادگـیـربــه پــاســخ هـمــه داد بــنـیـاد گــیـر
سـخـن را مـگـردان پـس و پـیش هیچجـــوانــمـــردی وداد دادن بـــســـیــچ
اگــر یـادگــیـری چــنـیـن بــی گــمـانگــشــادســـت بـــرتـــو در آســـمــان
کـه چـنـدیـن بـه گـفـتـار بــشـتـافـتـمز پــرســنـده پــاســخ فـزون یـافــتــم
جــــهـــانـــدار آمـــوزگــــار تــــو بــــادخــرد جــوشـن و بــخــت یـار تــو بــاد
کــنــون هــرچ دانــم بـــپــرســم ز دادتـــوپـــاســـخ گـــزار آنـــچ آیــدت یــاد
ز فـــرزنــد کـــو بـــر پـــدر ارجـــمــنــدکـدامـسـت شـایـسـتـه و بــی گـزنـد
بــبــخــشـایـش دل سـزاوار کـیـسـتکـه بــر درد او بــر بــبــایـد گـریـســت
ز کـردار نـیـکـی پــشـیـمـان کـراسـتکـه دل بــر پــشـیـمـانـی او گـواسـت
سـزاکـیـسـت کـو را نـکـوهـش کـنـیمز کــردار او چــون پــژوهــش کــنــیــم
ز گــیــتــی کــجــا بــهــتــر آیـد گــریـزکــه خـــیــزد از آرام او رســتـــخـــیــز
بــدیـن روزگـار از چــه بــاشـیـم شــادگـذشـتـه چـه بـهـتـر کـه گـیـریـم یـاد
زمــانــه کــه او را بـــبـــایــد ســتـــودکـدامـســت ومـا از چــه داریـم سـود
گـرانـمـایـه تــر کـیـسـت از دوسـتــانکـــز آواز او دل شـــود بــــوســـتــــان
کـرا بــیـشــتــر دوســت انـدر جــهـانکــه یــابـــد بـــدو آشـــکـــار ونــهــان
هـمـان نـیـز دشــمـن کـرا بــیـشــتــرکــه بــاشــد بــرو بــر بــدانـدیـش تــر
ســـزاوار آرام بــــودن کـــجــــاســــتکـه دارد جـهـانـدار ازو پـشـت راسـت
ز گـیـتــی زیـانـکــارتــر کـارچــیـســتکـه بـر کـرده خـود بــبــایـد گـریـسـت
ز چــیـزی کــه مــردم هــمــی پــروردچــه چـیـزیـسـت کـان زودتــر بــگـذرد
سـتـمـکـاره کـش نزد اوشـرم نیسـتکـدامـسـت کـش مـهر وآزرم نـیسـت
تـبـاهـی بـگـیـتـی ز گـفـتـار کـیـسـتدل دوســتـــانــرا پـــر آزار کــیــســت
چـه چـیزیسـت کـان نـنـگ پـیش آوردهـمــان بــد ز گــفــتــار خــویـش آورد
بـــیــک روز تــا شــب بـــرآمــد ز کــوهز گــفـــتـــار دانــا نــیــامــد ســـتـــوه
چــو هـنـگـام شـمـع آمـد از تــیـرگـیســرمــهــتــران تــیــره از خــیــرگــی
ز گـفـتـار ایشـان غـمی گـشـت شـاههـمـی کـرد خـامـش بــپـاسـخ نـگـاه
گـرانـمـایـه هـرمـزد بــرپــای خــاسـتیـکـی آفـریـن کـرد بــر شــاه راســت
کــه از شــاه گــیـتــی مــبــادا تــهـیهـمـی بـاد بـر تـخـت شـاهـنـشـهی
مــبــادا کــه بــی تــو بــبــیـنـیـم تــاجگـر آیـیـن شــاهـی وگـر تــخــت عـاج
بـه پـوزش جـهـان پـیش تـو خـاک بـادگـــزنـــد تـــو را چـــرخ تـــریــاک بـــاد
سـخــن هـرچ او گـفـت پــاسـخ دهـمبـــــدیــــن آرزو رای فـــــرخ نـــــهــــم
ز فــرزنــد پـــرســیــد دانــا ســـخـــنوزو بـــایــدم پـــاســخ افــگــنــد بـــن
بـــه فــرزنــد بـــاشــد پـــدر شـــاددلز غــــــمـــــهـــــا بــــــدو دارد آزاد دل
اگــر مــهــربـــان بـــاشــد او بـــر پــدربـــه نــیــکـــی گـــرایــنــده و دادگـــر
دگـر آنـک بــر جــای بــخــشـایـســتبــرو چـشـم را جــای پــالـایـشـسـت
بـزرگی کـه بـخـتـش پـراگنده گـشـتبـه پـیش یکـی نـاسـزا بـنـده گـشـت
ز کـار وی ار خـون خــروشـی رواسـتکـه نـاپــارســایـی بــرو پــادشـاسـت
دگــر هـر کــه بــا مــردم نــاســپــاسکــنــد نـیـکــویـی مــانـد انـدر هـراس
هران کـس کـه نـیکـی فـرامـش کـنـدخــرد رابــکـوشــد کـه بــیـهـش کـنـد
دگـــــر گــــفـــــت ازآرام راه گــــریــــزگـرفــتــن کـجــا خــوبــتــر از ســتــیـز
بــه شـهـری کـه بــیـداد شـد پـادشـانـــــدارد خـــــردمـــــنــــد بـــــودن روا
ز بـــیـــدادگـــر شـــاه بـــایــد گـــریــزکـزن خــیـزد انـدر جــهـان رسـتــخـیـز
چه گوید که دانی که شادی بدوستبــــرادر بــــود بــــا دلـــارام دوســــت
دگـــر آنـــک پــــرســـد ز کـــار زمـــانزمــانـی کــزو گــم شــود بــدگــمــان
روا بـــاشــد ار چــنــد بــســتــایــدشهــم انــدر ســتــایـش بــیـفــزایــدش
دگــر آنــک پــرســیـد ازمــرد دوســتز هـر دوسـتــی یـارمـنـدی نـکـوسـت
تـــوانـــگـــر بـــود چـــادر او بـــپـــوشچـو درویـش بــاشـد تـو بـا او بـکـوش
کــســـی کــو فــروتـــن تـــر و رادتـــردل دوســـتـــانـــش بــــدو شـــادتـــر
دگر آنک پـرسـد که دشـمن کـراسـتکـزو دل هـمـیـشـه بــدرد و بـلـاسـت
چــوگـســتــاخ بــاشـد زبــانـش بــبــدز گــفــتـــار او دشـــمــن آیــد ســـزد
دگـر آنـک پــرسـیـد دشـوار چـیـسـتبـــی آزار را دل پـــر آواز کـــیـــســـت
چـو بـد بـود وبـد سـاز بـا وی نشستیـکـی زنـدگـانـی بـود چـون کـبـسـت
دگـر آنـک گـویـد گـوا کـیسـت راسـتکـه جــان وخــرد بــرگـوا بــرگـواســت
بــــه از آزمــــایـــش نــــدیـــدم گــــواگــوای ســـخـــنــگــوی و فــرمــانــروا
زیـانـکـارتـر کـار گـفـتـی کـه چـیـسـتکـه فـرجـام ازان بـد بـبـایـد گـریـسـت
چــوچــیـره شــود بــر دلــت بــر هــواهــوا بـــگـــذرد هــمــچـــو بـــاد هــوا
پــشــیـمــانــی آرد بــفــرجــام ســودگــــل آرزو را نـــشــــایـــد بــــســــود
دگـر آنـک گـویـد کــه گـردان تــرســتکه چون پای جویی بدستت سرست
چــنــیـن دوســتــی مــرد نــادان بــودســرشــتــش بـــدو رای گــردان بــود
دگـر آنـک گـویـد سـتـمـکـاره کـیسـتبـریده دل ازشـرم و بـیـچـاره کـیسـت
چــوکــژی کـنـد مـرد بــیـچــاره خــوانچـوبـی شـرمی آرد سـتـمکاره خـوان
هـرآنـکـس کـه او پـیـشـه گـیـرد دروغسـتـمـکـاره ای خـوانمـش بـی فـروغ
تـبـاهی کـه گفـتـی ز گفـتـار کیسـتپـــــرآزارتـــــر درد آزار کــــیــــســـــت
سـخـن چـین و دو رومی و بـیکـار مرددل هـــوشـــیــاران کـــنـــد پـــر ز درد
بـپـرسـید دانـا کـه عـیب از چـه بـیشکه بـاشـد پـشـیمان ز گفـتـار خـویش
هـرآنـکـس کـه رانـد سـخـن بـر گـزافبـــود بـــر ســر انــجــمــن مــرد لــاف
بــگـاهـی کـه تــنـهـا بــود در نـهـفـتپـشیمان شـود زان سـخـنها که گفت
هم انـدر زمـان چـون گـشـاید سـخـنبــه پــیـش آرد آن لــافــهــای کــهــن
خــردمــنــد و گــر مــردم بـــی هــنــرکـــس از آفـــرنــیــش نــیــابـــد گــذر
چـــنــیــن بـــود تـــا بـــود دوران دهــریـکــی زهــر یـابــد یـکــی پــای زهــر
همه پرسش این بـود و پـاسخ همینکــه بــرشــاه بــاد از جــهــان آفــریـن
زبــانـهـا بــفــرمــانـش گــویـنــده بــاددل راد او شـــاد و جـــویـــنـــده بــــاد
شـهـنـشـاه کـسـری ازو خـیـره مـانـدبــســی آفــریـن کــیـانــی بــخــوانــد
ز گــفــتـــار او انــجــمــن شــاد شــددل شــــهـــریـــار از غـــم آزاد شــــد
نـبــشــتــنـد عـهـدی بــفـرمـان شــاهکــه هــرمــزد را داد تــخــت و کــلــاه
چـوقرطاس رومی شـد از بـاد خـشکنــهـادنــد مــهـری بــروبــر ز مــشــک
بــه مــوبـــد ســپــردنــد پــیــش ردانبـــزرگـــان و بـــیـــدار دل بــــخـــردان
جـهـان را نـمـایش چـو کـردار نـیسـتنـهـانـش جـز از رنـج وتـیمـار نـیـسـت
اگــــر تــــاج داری اگـــر گـــرم و رنـــجهـمـان بـگـذری زیـن سـرای سـپـنـج
بـپـیـوسـتـم ایـن عـهـد نـوشـیـن روانبـــه پـــیـــروزی شـــهـــریـــار جـــوان
یـکــی نــامــه شــهــریــاران بــخــواننـگـر تـاکـه بـاشـد چـو نـوشـیـن روان
بــرای و بــداد و بــبــزم و بــه جــنــگچــو روزش ســرآمــد نـبــودش درنـگ
تــوای پــیـر فـرتــوت بــی تــوبــه مـردخــرد گــیـر وز بــزم و شــادی بــگــرد
جـهـان تــازه شـد چـون قـدح یـافـتـیروانــرا ز تـــوبـــه تـــو بـــرتـــافـــتـــی
چــه گـفـت آن سـرایـنـده سـالـخــوردچــو انــدرز نــوشــیـن روان یــاد کــرد
سـخـنـهـای هـرمـزد چـون شـد بــبـنیـکـی نـو پـی افـگـنـد مـوبــد سـخـن
هـــم آواز شـــد رایـــزن بــــا دبــــیـــرنـبــشـتـنـد پـس نـامـه ای بــر حـریـر
دلــارای عـــهــدی ز نــوشـــیــن روانبــه هـرمــزد نــاســالــخــورده جــوان
ســــرنـــامـــه از دادگــــر کــــرد یـــاددگــر گــفــت کــیـن پــنـد پــور قــبــاد
بـدان ای پسر کین جهان بی وفاستپـر از رنـج و تـیـمـار و درد و بــلـاسـت
هـرآنـگـه کـه بــاشــی بــدو شــادتــرز رنــــــج زمـــــــانــــــه دل آزادتـــــــر
هـمـه شـادمـانـی بــمـانـی بـه جـایبـبـایـد شـدن زین سـپـنـجـی سـرای
چـــو انــدیــشـــه رفــتـــن آمــد فــرازبـــرخـــشــنــده روز و شــب دیــریــاز
بــجــســتــیــم تــاج کــیـی را ســریکـه بـر هـر سـری بـاشـد او افـسـری
خــردمـنـد شــش بــود مــا را پــســردل فـــروز و بـــخـــشـــنــده و دادگــر
تــو را بــرگــزیـدم کــه مــهــتــر بــدیخــردمــنــد و زیــبــای افــســر بــدی
بـــهــشــتــاد بـــر بـــود پــای قــبـــادکــه در پـــادشــاهــی مــرا کــرد یــاد
کـنـون مـن رسـیدم بـه هفـتـاد و چـارتــو راکــردم انــدر جــهــان شــهــریـار
جــز آرام وخـوبــی نـجــسـتــم بــریـنکـــه بــــاشــــد روان مـــرا آفــــریـــن
امــیــدم چــنــانــســت کــز کــردگــارنـبــاشــی جــز از شــاد و بــه روزگـار
گــر ایـمــن کــنـی مــردمــان را بــدادخـود ایـمـن بـخـسـبـی و از داد شـاد
بــه پـاداش نـیـکـی بـیـابـی بـهـشـتبـزرگ آنـک او تـخـم نـیـکـی بـکـشـت
نـگــر تــا نـبــاشــی بــه جــز بــردبــارکـه تــنـدی نـه خـوب آیـد از شـهـریـار
جــهـانـدار وبــیـدار و فــرهـنـگ جــویبــمــانــد هــمــه ســالــه بــا آبــروی
بـــگـــرد دروغ ایــچ گـــونـــه مـــگـــردچــوگــردی شــود بــخــت را روی زرد
دل ومــــغــــز را دور دار از شــــتــــابخــرد را شــتــاب انــدرآرد بــه خــواب
بـه نـیکـی گـرای و بـه نیکـی بـکـوشبــهـرنــیـک و بــد پــنــد دانــا نــیـوش
نــبـــایــد کــه گــردد بـــگــرد تــو بـــدکـزان بــد تـو را بـی گـمـان بــد رسـد
هـمـه پــاک پـوش و هـمـه پــاک خـورهــمــه پـــنــدهــا یــادگـــیــر از پـــدر
ز یـزدان گــشــای و بــه یـزدان گــرایچـو خـواهی که بـاشد تـو را رهنمای
جــــهـــان را چـــو آبــــاد داری بــــدادبــود تــخــت آبــاد و دهـر از تــو شـاد
چــو نـیـکــی نــمــایـنــد پــاداش کــنمـمـان تــا شــود رنـج نـیـکـی کــهـن
خـــردمـــنـــد را شـــاد و نــزدیــک دارجــهــان بــر بــدانــدیــش تــاریـک دار
بـــهــرکـــار بـــا مـــرد دانــا ســـگـــالبــه رنـج تــن از پــادشــاهـی مــنــال
چـــویــابـــد خـــردمــنــد نــزد تـــو راهبــمـانـد بــتــو تــاج و تــخــت و کــلـاه
هـرآنـکـس کـه بـاشـد تـو را زیردسـتمـفـرمـای در بــی نـوایـی نـشـســت
بــــزرگـــان وآزادگـــان را بــــشــــهـــرز داد تــو بـــایــد کــه یــابـــنــد بــهــر
ز نـــیـــکـــی فــــرومـــایـــه را دور داربـــه بـــیــدادگــر مــرد مــگـــذار کـــار
هـمـه گـوش ودل ســوی درویـش دارهـمـه کـار او چــون غـم خــویـش دار
ور ای دونک دشـمـن شـود دوسـتـدارتـو در بــوسـتـان تـخـم نـیـکـی بــکـار
چــو از خــویــشــتـــن نــامــور داد دادجـهان گشت ازو شـاد و او از تـو شاد
بــر ارزانــیــان گــنــج بــســتــه مــداربــبــخــشــای بــر مــرد پــرهــیـزکــار
کــه گــر پــنـد مـا را شــوی کــاربــنـدهـمـیـشــه بــمـانـد کــلـاهـت بــلـنـد
کـه نـیکـی دهـش نـیک خـواه تـو بـادهـمــه نــیـکــی انــدر پــنــاه تــو بــاد
مــبـــادت فـــرامــوش گــفـــتـــار مــناگــــر دور مــــانــــی ز دیــــدار مــــن
ســرت ســبــز بــاد و دلـت شــادمـانتــنــت پــاک و دور از بـــد بــدگــمــان
هـمـیـشـه خــرد پــاســبــان تــو بــادهـمـه نـیـکــی انـدر گــمــان تــو بــاد
چــو مـن بــگــذرم زیـن جــهـان فــراخبـــرآورد بـــایــد یــکـــی خـــوب کـــاخ
بــــجــــای کـــزو دور بــــاشـــد گـــذرنـــپــــرد بــــدو کـــرکـــس تـــیـــزپـــر
دری دور بــــرچـــرخ ایـــوان بـــلـــنـــدبـــبـــالــا بــرآورده چــون ده کــمــنــد
نـــبــــشـــتـــه بــــرو بــــارگـــاه مـــرابـــزرگـــی و گـــنــج و ســـپـــاه مـــرا
فـــراوان ز هــر گــونــه افـــگــنــدنــیهـم از رنــگ و بــوی و پــراگــنــدنــی
بـــکــافــور تـــن را تــوانــگــر کــنــیــدزمـشـک از بــر تــرگـم افـســر کـنـیـد
ز دیــبـــای زربــفــت پــرمــایــه پــنــجبـــیـــاریـــد نـــاکـــار دیــده ز گـــنـــج
بــپــوشــیـد بــرمـا بــه رســم کــیـانبـــر آیــیــن نــیــکـــان مـــا در مــیــان
بـسـازید هـم زین نـشـان تـخـت عـاجبــــر آویـــخـــتــــه ازبــــر عـــاج تــــاج
همان هرچـه زرین بـه پـیش اندرستاگر طـاس و جـامسـت اگر گوهرسـت
گـلـاب و می و زعـفـران جـام بـیسـتز مشـک و ز کـافـور و عـنبـر دویسـت
نـهاده ز دسـت چـپ و دسـت راسـتز فـرمـان فـزونـی نـبــایـد نـه کـاسـت
ز خـون کـرد بــایـد تــهـیـگـاه خــشـکبــدو انـدر افــگـنـده کـافـور و مـشــک
ازان پــــــس بــــــرآریـــــد درگـــــاه رانـبــایـد کـه بــیـنـد کــســی شــاه را
چــو زیـن گــونـه بــد کــار آن بــارگــاهنــیــابـــد بـــر مــا کــســـی نــیــز راه
ز فـــــرزنــــد وز دوده ارجـــــمـــــنــــدکـســی کـش ز مـرگ مـن آیـد گـزنـد
بــیـاســایـد از بــزم و شــادی دو مـاهکه این بـاشد آیین پـس از مرگ شـاه
ســزد گــر هــرآنــکــو بـــود پـــارســـابـــگـــریــد بـــریــن نــامــور پـــادشـــا
ز فـــرمـــان هــرمـــزد بـــرمــگـــذریــددم خــویـش بــی رای او مـشــمـریـد
فـراوان بـران نـامـه هرکـس گـریسـتپـس از عـهد یک سـال دیگر بـزیسـت
بــرفـت و بــمـانـد ایـن سـخـن یـادگـارتـــو ایــن یــادگـــارش بـــزنـــهـــار دار
کـنـون زین سـپـس تـاج هرمـزد شـاهبـــیــارایــم و بـــرنــشـــانــم بـــگـــاه



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.