ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



در پند و اخلاق

RSS
تغییر یافته در 2011/08/16 13:07 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان سعدی, شعر کهن
ای چـــشــم و چـــراغ اهــل بـــیــنــشمــــقــــصــــود وجــــود آفــــریـــنــــش
صـــاحــــب دل لـــایـــنـــام قـــلـــبــــیمـــهـــمـــان أبــــیـــت عـــنـــد ربــــی
در وصــــف تــــو لـــانـــبــــی بــــعـــدیخـــود وصــف تـــو و زبـــان ســعــدی؟
***
هـمـه را ده چــو مـی دهـی مــوســومنــه یــکــی راضـــی و دگــر مــحـــروم
خــیــر بـــا هــمــگــنــان بــبـــایــد کــردتـــا نــیــفــتـــد مــیــان ایــشــان گــرد
کـــانــچـــه در کــفـــه ای بـــیــفـــزایــدبــــه دگـــر بــــیـــخـــلـــاف دربــــایـــد
***
عــدل و انــصـــاف و راســـتـــی بـــایــدور خـــزیــنـــه تـــهـــی بـــود شـــایــد
نـــکـــنـــد هــرگـــز اهــل دانـــش و داددل مــــردم خــــراب و گــــنــــج آبــــاد
پــادشــاهــی کــه یــار درویــشــســتپــاســبــان مـمــالــک خــویـشــســت
***
نــظــر کــن دریــن مــوی بــاریــک ســرکــه بـــاریــک بـــیــنــنــد اهــل نــظــر
چـو تـنهاسـت از رشـتـه ای کمتـرسـتچـو پـر شـد ز زنـجـیر مـحـکـمـتـرسـت
***
نـخـسـت انـدیـشـه کـن آنـگـاه گـفـتــارکـه نـامـحــکــم بــود بــی اصــل دیـوار
چـو بــد کـردی مـشـو ایـمـن ز بــدگـویکـه بـد را کـس نخـواهد گـفـت نیکـوی
***
چــو نــیــکــو گــفــت ابــراهــیـم ادهــمچـو تــرک مـلـک و دولـت کـرد و خـاتـم
نـبــایـد بــسـتــن انـدر چـیـز و کـس دلکـه دل بـرداشـتـن کـاریسـت مشـکـل
***
یــکـــی را دیــدم انــدر جـــایــگـــاهــیکــه مــی کــاویـد قــبــر پــادشــاهـی
بـه دسـت از بـارگاهش خـاک می رفـتسرشک از دیده می بارید و می گفت
نـــدانــم پـــادشـــه یــا پـــاســـبـــانــیهمی بـینم کـه مشـتـی اسـتـخـوانی
***
چــه ســرپــوشــیــدگــان مــرد بــودنــدکــه گــوی نــخــوت از مــردان ربــودنـد
تــــو بــــا ایـــن مـــردی و زورآزمـــایـــیهـمـی تــرسـم کـه از زن کـمـتـر آیـی
***
نـکــویـی گــرچــه بــا نـاکــس نـشــایـدبــرای مــصــلــحــت گــه گــه بــبــایـد
ســگ درنــده چــون دنــدان کــنـد تــیـزتـو در حـال اسـتـخـوانـی پـیـش او ریـز
بـه عرف اندر جـهان از سگ بـتـر نیستنکویی بـا وی از حـکمت بـه در نیسـت
کـه گـر ســنـگـش زنـی جــنـگ آزمـایـدورش تـــیـــمـــار داری گـــلـــه پـــایـــد
***
نــمــیــرد گــر بــمــیــرد نــیــکــنــامــیکـه در خــیـلـش بــود قــائم مـقــامـی
چو در مجلس چراغی هست اگر شمعبـمـیرد، هـمـچـنـان روشـن بـود جـمـع
***
هـیـچ دانـی کـه چــیـسـت دخـل حـرامیــا کــدامــســـت خـــرج نــافـــرجـــام
بــــــه گـــــدایـــــی فـــــراهـــــم آوردنپـس بـه شـوخـی و مـعـصـیت خـوردن
***
نــشـــنــیــدم کــه مــرغ رفـــتـــه ز دامبــاز گــردیـد و ســر گـفــتــه بــه کــام
مــرغ وحـــشــی کــه رفــت بـــر دیــوارکـــه تـــوانـــد گـــرفـــت دیـــگـــر بـــار
رفـــتـــگـــان را بـــه لـــطـــف بـــاز آرنــدنــه بـــه جــنــگــش بـــتــر بــیــازارنــد
***
زخـــم بـــالـــای یـــکـــدگـــر بـــزنـــنـــدبــخــراشــنــد و مــرهـمــی نــکــنـنــد
خــار و گـل درهـم انـد و ظــلـمـت و نـورعـســل و شــهـد و نـشــتــر و زنـبــور
***
چــه رنــد پــریـشــان شــوریـده بــخــتچـه زاهد که بـر خـود کند کـار سـخـت
بــه زهـد و ورع کـوش و صــدق و صــفـاولــیـکــن مـیـفــزای بــر مــصــطــفــی
از انــدازه بــیــرون ســپــیــدی مــخــواهکـه مـذمـوم بـاشـد، چـه جـای سـیـاه
***
دشــنــام تــو ســر بــه ســر شــنـیـدمامــــکــــان مــــقــــاومــــت نــــدیـــدم
بــــا مـــثــــل تــــو کــــرده بــــه مـــداراتـــــا وقـــــت بـــــود جـــــواب مـــــا را
آن روز کـــه از عـــمـــل بــــیـــفـــتــــیبـــا گــوش تــو آیــد آنــچــه گــفــتــی
***
دانـــی چـــه بـــود کـــمـــال انـــســـانبـا دشـمن و دوسـت لطـف و احـسـان
غـــمـــخــــواری دوســــتــــان خــــدا رادلـــــداری دشـــــمـــــنـــــان مـــــدارا
***
ســـــگ بـــــر آن آدمــــی شــــرف داردکـــــو دل دوســـــتـــــان بــــــیـــــازارد
ایــن ســخــن را حــقــیــقــتــی بـــایــدتـــا مـــعـــانـــی بــــه دل فـــرود آیـــد
آدمــی بـــا تـــو دســـت در مــطـــعــومســگ ز بـــیــرون آســتـــان مــحـــروم
حـــیــف بـــاشــد کــه ســـگ وفــا داردو آدمـــــی دشــــــمـــــنـــــی روا دارد
***
غــم نـه بــر دل کـه گـر نـهـی بــر کــوهکــوه گــردد ز بـــار غـــصـــه ســـتـــوه
جــان شــیـریـن کـه رنـج کـش بــاشــدتـن مـسـکـین چـگـونه خـوش بـاشـد؟
***
ســخـــن زیــد نــشــنــوی بـــر عــمــروتــا نــدانــی نــخــســت بـــاطــن امــر
گــر خــلــافــی مــیــان ایــشــانــســتبـی خـلـاف این سـخـن پـریشـانسـت
***
هـــمـــه فــــرزنـــد آدمـــنـــد بــــشــــرمـیل بـعـضـی بـه خـیر و بـعـضـی شـر
ایــــن یــــکـــــی مـــــور ازو نــــیــــازاردوان دگــــر ســــگ بــــرو شــــرف دارد
***
هــمـــه دانــنــد لـــشـــکـــر و مـــیــرانکـــه جـــوانـــی نـــیـــایـــد از پـــیــران
عــذر مــن بـــر عــذار مــن پــیــداســتبـعـد ازیـنـم چـه عـذر بـایـد خـواسـت؟
***
اگــر هـوشــمـنـدی مـکــن جــمـع مـالکــه جــمــعــیـتــت را کــنــد پــایـمــال
مـرا پـیـش ازین کـیـسـه پـر سـیـم بـودشـب و روزم از کـیـسـه پـر بــیـم بــود
بـــیــفـــکـــنـــدم و روی بـــرتـــافـــتـــموزان پـــاســـبـــانــی فـــرج یــافـــتـــم
***
ایـن دغــل دوســتــان کـه مـی بــیـنـیمـــگـــســـانـــنـــد دور شـــیــریــنـــی
تـا حـطـامـی کـه هسـت مـی نـوشـنـدهـمـچـو زنـبــور بــر تــو مـی جـوشـنـد
بــــاز وقـــتـــی کـــه ده خـــراب شـــودکـیـســه چــون کــاســه ربــاب شــود
تـــرک صـــحـــبـــت کــنــنــد و دلــداریمـــعـــرفـــت خـــود نــبـــود پـــنــداری
بــــار دیـــگـــر کـــه بـــخـــت بـــاز آیـــدکــــــامـــــرانـــــی ز در فــــــراز آیـــــد
دوغـبــایـی بــپــز کـه از چــپ و راسـتدر وی افـتـند چـون مگـس در مـاسـت
راســـت خـــواهــی ســگــان بـــازارنــدکــاســتــخــوان از تــو دوســتــر دارنـد
***
هــر کــه را بــاشــد از تــو بــیـم گــزنــدصـــورت امـــن ازو خـــیـــال مـــبـــنـــد
کــژدمــان خــلــق را کــه نــیـش زنــنــداغــلــب از بــیـم جــان خــویـش زنـنـد
***
هـر کــه بــی مــشــورت کــنـد تــدبــیـرغــالــبــش بـــر غــرض نــیــایــد تــیــر
بــیـخ بــی مــشــورت کــه بــنـشــانـیبـــر نــیــارد بـــجـــز پـــشـــیــمــانــی
***
ای پــســنــدیــده حــیــف بـــر درویــشاز بــرای قــبــول و مــنـصــب خــویـش
تــــا دل پــــادشــــه بــــه دســــت آریحــیــف بـــاشــد کــه حــق بـــیــازاری
***
بـــــرگــــزیــــدنــــدت ای گــــل خـــــرماز گـــلـــســــتــــان اصـــطـــفـــی آدم
حـــلــقــه ای از عــبـــادی انــدر گــوشخــلــعــتــی از یــحــبـــهــم بـــر دوش
دامــــن ایــــن قــــبـــــاه بــــالــــایــــیتـــا بـــه خـــاشـــاک در نـــیــالـــایــی
ای پـــریــروی احـــســـن الــتـــقـــویــمحــــذر از اتـــــبـــــاع دیــــو رجــــیــــم
کــادمـی کــو نـه در مـقــام خــودســتاســفــل الـســافـلـیـن دیـو و ددســت
***
قـــیــمـــت عـــمـــر اگـــر بـــدانــد مــردبــس بــگـریـد بــر آنـچــه ضــایـع کــرد
طـفـل را سـیـبــکـی دهـنـد بــه نـقـشبــســتــانــنــد ازو نــگــیــن بـــدخــش
جــوهـری را کـه ایـن بــصـیـرت هـسـتنـدهـد بــی بــهـای خـویـش از دسـت
پـند سـعـدی بـه دل شـنو نه بـه گـوشمـزد خــواهـی بــه کــار کــردن کــوش
***
خـــری از روســتـــائیــی بـــگــریــخـــتجـل بــیـفـکـنـد و پـاردم بــگـسـیـخـت
در بــیـابــان چــو گـور خـر مـی تــاخــتبـانگ می کـرد و جـفـتـه می انداخـت
کــه بــه جــان آمـده ز مــحــنـت و بــنـدداغ و بــیـطــار و بــار و پــشــمــاگــنـد
شـــادمـــانـــا و خــــرمـــا کـــه مـــنـــمکـه ازیـن پــس بــه کـام خـویـشـتــنـم
روســتــایـی چــو خــر بــرفـت از دسـتگــفــت ای نـابــکــار صــبــرم هـســت
پــس بــخـواهـی بــه وقـت جـو گـفـتـنکـــه خـــری بـــد ز پـــایــگــه رفـــتـــن
بــه مــزاحــت نـگــفــتــم ایـن گــفــتــارهــــزل بــــگــــذار و جــــد ازو بـــــردار
هـمـچــنـیـن مـرد جــاهـل سـرمـســتروز درمــانــدگـــی بـــخـــایــد دســـت
نــدهــنــد آنــچــه قــیـمــتــش نــدهـینــشــود کــاســه پـــر ز دیــگ تــهــی
***
حـــــــرص فـــــــرزنـــــــد آدم نـــــــادانمـــثــــل مـــورچـــســـت در مـــیـــدان
ایـــن یـــکـــی مـــرده زیـــر پـــای دوابآن یـکـی دانـه مـی بــرد بــه شــتــاب



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.