ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



در تفسیر چند سوره و نعت رسول اکرم و مدح قاضی عبدالودود

RSS
تغییر یافته در 2011/07/31 14:25 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان سنایی غزنوی, شعر کهن
کــفــر و ایـمــان را هــم انــدر تــیـرگــی هـم در صــفــانـیـســت دارالـمـلـک جــز رخــســار و زلـف مـصــطــفــا
مـوی و رویـش گـر بــه صـحـرا نـا وریـدی مـهـر و لـطـفکــافــری بــی بــرگ مــانــدســتــی و ایـمــان بــی نـوا
نـسـخــه جــبــر و قـدر در شـکـل روی و مـوی اوســتایـن ز «والـلـیـل » ت شــود مـعـلـوم آن از «والـضــحــا»
گـر قــســیـم کـفــر و ایـمـان نـیـســتــی آن زلـف و رخکـی قـســم گـفــتــی بــدان زلـف و بــدان رخ پــادشــا
کـی مـحــمـد: ایـن جــهـان و آن جــهـانـی نـیـســتــیلـــاجـــرم ایــنــجـــا نــداری صـــدر و آنــجـــا مـــتـــکـــا
رحــمـتــت زان کــرده انـد ایـن هـر دو تــا از گـرد لـعــلایـن جــهـان را سـرمـه بــخـشـی آن جـهـان را تــوتــیـا
انـدریـن عــالــم غــریـبــی، زان هـمـی گــردی مــلــولتـــا «ارحــنــا یــا بـــلــالــت » گــفــت بـــایــد بـــرمــلــا
عــالــمــی بــیــمــار بــودنــد انــدریـن خــرگــاه ســبــزقـــایـــد هـــر یـــک وبـــال و ســـایـــق هـــر یـــک وبـــا
زان فــرســتـــادیــمــت ایــنــجــا تــا ز روی عــاطــفــتعــافــیــت را هــمــچـــو اســـتـــادان درآمــوزی شــفــا
گـــر ز داروخـــانــه روزی چـــنــد شـــاگــردت بـــه امــرشــربــتــی نــاوردشــان ایـن جــا بــه حــکــم امــتــلــا
گـر تــرا طــعــنـی کـنـنـد ایـشــان مـگـیـر از بــهـر آنـکمــردم بـــیــمـــار بـــاشـــد یــافـــه گـــوی و هــرزه لـــا
تـابـش رخـسـار تـسـت آن را کـه مـی خـوانـی صـبــاحســایـه زلـفـیـن تــسـت آنـجــا کـه مـی گـویـی مـســا
روبـــروی تـــو کــز آنــجـــا جـــانــت را «مــا و دعـــک »شــو بــه زلــف تــو کــزیـن آتــش دلــت را «مــا قــلــا»
در دو عــالــم مــر تــرا بــایــد هــمــی بــودن پــزشــکلــیـکــن آنــجــا بــه کــه آنــجــا، بــه بــدســت آیــد دوا
هــر کــه ایـنــجــا بــه نــشــد آنــجــا بــرو داروش کــنکــایــن چــنــیـن مــعــلــول را بــه ســازد آن آب و هــوا
لـاجـرم چـنـدان شـرابــت بــخـشـم از حـضـرت کـه تــواز عــطــا خــشــنـود گـردی و آن ضــعــیـفــان از خــطــا
دیـــو از دیـــوی فـــرو ریـــزد هـــمـــی در عـــهـــد تــــوآدمــی را خــاصــه بــا عــشــق تــو کــی مــانـد جــفــا
پــس بــگـفـتــش: ای مـحــمـد مـنـت از مـا دار از آنـکنــیــســت دارالــمــلــک مــنــتــهــای مــا را مــنــتــهــا
نــه تــو دری بــودی انــدر بــحــر جــســمــانـی یـتــیـمفــضـــل مــا تـــاجـــیــت کــرد از بـــهــر فــرق انــبـــیــا
نــی تــو راه شــهــر خــود گــم کــرده بــودی ز ابــتــدامـــا تـــرا کـــردیــم بـــا هــمـــشـــهــریــانــت آشـــنـــا
غــرقــه دریـای حــیـرت خــواســتــی گـشــتــن ولـیـکآشــــنـــایـــی مـــا بــــرونـــت آورد ازو بــــی آشــــنـــا
بــی نـعـمـت خـواسـت کـردن مـر تــرا تــلـقـیـن حـرصپــیـش از آن کــانــعــام مــا تــعــلــیـم کــردت کــیـمــیـا
بــا تــو در فــقــر و یـتــیـمـی مــا چــه کــردیـم از کــرمتــو هـمـان کـن ای کـریـم از خــلـق خـود بــا خـلـق مـا
مـادری کــن مـر یـتــیـمـان را بــپــرورشــان بــه لـطــفخــواجــگـی کـن ســایـلـان را طــمـعـشــان گـردان وفـا
نـعـمـت از مـا دان و شـکـر از فـضـل مـا کـن تــا دهـیـممـر تــرا زیـن شــکــر نـعــمــت نـعــمــتــی دیـگــر جــزا
از زبــــان خــــود ثــــنـــایـــی گــــوی مـــا را در عــــربتــــا زبــــان مـــا تــــرا انـــدر عـــجــــم گـــویـــد ثــــنـــا
آفـتـاب عـقـل و جـان اقـضـی الـقـضـاة دین کـه هسـتچـــون قـــضـــای آســـمــان انــدر زمــیــن فـــرمــانــروا
آن ســر اصــحــاب نـعــمـان کــز پــی کــســب شــرفهــر زمــانــی قــبــلــه بــر پــایـش دهــد قــبــلــه دعــا
بـــا بـــقــای عــدل او نــشــگــفــت اگــر در زیــر چــرخشـخـص حـیـوان هـمـچــو نـوع و جــنـس نـپــذیـرد فـنـا
تـــا نــســیــم او بـــر بـــوســـتـــان دیــن نــجـــســـتشــاخ دیــن نــشــو بـــود و بــیــخ ســنــت بــی نــمــا
در حـــریــم عـــدل او تـــا او پـــدیــد آیــد بـــه حـــکـــمخـــاصــیــت بـــگــذاشــت گــاه کــه ربـــودن کــهــربـــا
تــا بــگــفــت او جــبــریــان را مــاجــرای امــر و نــهــیتــا بــگــفــت او عــدلــیــان را رمــز تــســلــیــم و رضــا
بـــاز رســتــنــد از بــیــان واضــحــش در امــر و حــکــمجــبــری از تــعــطــیـل شــرع و عــدی از نـفــی قــضــا
ایـن کـمـر ز «ایـاک نـعـبــد» بــســت در فـرمـان شــرعوان دگــر تــاجــی نـهـاد از «یـفــعــل الــلــه مــایـشــا»
ای بـــنــانــت حـــاجـــب انــدر شــاهــراه مــصــطــفــاوی زبـــانـــت نـــایـــب انـــدر زخـــم تـــیــغ مـــرتـــضـــا
هـــر کـــجـــا گـــام تـــو آمـــد افـــتـــخـــار آرد زمـــیــنهـــر کـــجـــا عـــدل تـــو آمـــد انـــقـــیــاد آرد ســـمـــا
ســیــف حـــقــی از پـــی آن ســیــف حــق آمــد روانمـفـتــی شـرقـی از آن مـشـرق شـدســت اصـل ضـیـا
مفتـی شرقت نه زان خـواند همی سلطان که هسـتجــز تــو در مــغــرب دیـگــر مــفــتــی و دگــر مــقــتــدا
بـلـکـه سـلـطـان مـفـتـی شـرقـت بـدان خـوانـد همـیهـر کـجــا مـفـتــی تــو بــاشــی غـرب خــود نـبــود روا
هـمـقــریـنـی عــلـم دیـن را هـمـچــو فــکــرت را خــردهـمـنـشـینـی ظـلـم و کـین را همـچـو فـطـنـت را ذکـاء
چــون تــو مـوســی وار بــر کــرســی بــرآیـی گـویـدتعــیـســی از چــرخ چــهـارم کــی مــحــمــد مــرحــبــا
جـــان پـــاکــان گــرســنــه عــلــم تـــوانــد از دیــربـــازســـفــره انــدر ســـفــره بـــنــهــادی و در دادی صــلــا
لــطــف لــفــظــت کــی شــنـاســد مـرد ژاژ و تــرهـات«مـن و ســلــوی » را چــه دانـد مــرد ســیـر و گــنـدنـا
هـــر کـــه از آزار تـــو پــــرهـــیـــز کـــرد از درد رســـتراسـت گـفـتــنـد ایـن مـثــل «الـا حـتــمـا اقـوی الـدوا»
مــالــش دشــمــن تــرا حــاجــت نـیـفــتــد بــهـر آنــکچـــاکــری داری چــو گــردون کــش هــمــی درد قــفــا
هـر شـقـی کـز آتــش خــشـم تــو گـردد کـام خـشـکبـــر لــب دریــا بـــه جـــانــش آب نــفــروشـــد ســـقــا
لـاف «نـحـن الـغـالـبـون » بـسـیـار کـس گـفـتـنـد لـیک«غالبـون » شـان گشـت «آمنا» چـو ثـعـبـان شـد عصـا
زرق ســیـمـاب و رســن هـرگـز کـجــا مـانـدی بــجــایچــــون بــــرآیـــد نــــاگــــه از دریـــای قــــدرت اژدهــــا
گـه طــلـب کــن بــی ســراج مـاه در صــحــرای خــوفگـــه طـــلـــب کـــن بـــی مـــزاج زهـــره در بـــاغ رجـــا
مـــاه را آنــجـــا نـــبـــود کـــو تـــرا گـــویــد کـــه چـــونزهـــره را آن زهـــر نـــبــــود کــــو تــــرا گـــویـــد چــــرا
رو کـــه نــیــکـــو جـــلــوه کـــردت روزگــار انــدر خـــلــاشـــو کـــه زیــبـــا پـــروریــدت کـــردگـــار انـــدر مـــلـــا
ای ز تــو اعــقــاب تــو طــاهـر، چــو ســادات از نــبــیوی ز تــو اســلــاف تــو ظــاهــر چــو ز آصــف بــر خــیـا
بـــاز یــابـــی آنــچـــه ایــزد کــرد بـــا تـــو نــیــکــویــیهـم دریـن صــورت کــه گــفــتــی صــورت ایـن مــاجــرا
ایـن نـه بــس کــانـدر ادای شــکــر حــق بــر جــان تــودعـــوی انـــعـــام او را «واضـــحــــی » بــــاشـــد گـــوا
روز و شـب در عـالـم اســلـام، عـلـم و حــلـم تــســتآن یـــکـــی از آل عــــبــــاس ایـــن دگـــر ز آل عــــبــــا
گـر چـه روزی چـند گشـتـی گـرد این مشـکـین بـسـاطگــر چــه روزی چــنــد بــودی گــرد ایـن نـیـلــی غــطــا
هـمــچــنــان کــانــدر فــضــای آســمــان مــطــلــقــیصـورتـسـت ایـن دار و گـیـر و حـبــس و بـنـد انـدر قـضـا
نـی بــه عـلـم و حـلـم تـو سـوگـنـد خـوردسـت آفـتـابکــز تــو هـرگــز لــطــف یـزدانـی نــخــواهـد شــد جــدا
ای هــمــه اعــدای دیــن را انــدریـن نــیــلــی خــراسآس کــــرده زیــــر پـــــر فــــطـــــنــــت و فــــر و دهــــا
بــازتــاب اکـنـون عــنـان هـم ســوی آن اقـلـیـم از آنـکآرد چــون شــد کــرده اکـنـون خــانـه بــهـتــر کــاســیـا
تــا هـمــه آن بــیـنـی آنــجــا کــت کــنــد چــشــم آرزوتــا هــمــه آن یـابــی آنــجــا کــت کــنــد رای اقــتــضــا
نــی ز قــصــد حـــاســدانــت در بـــدایــت شــهــر تـــوبــر تــو چــونــان بــود چــون بــر آل یــاســیــن کــربــلــا
نــی ز اول دوســـتـــانـــت را نـــبـــودی بـــا تـــو الـــفنـی چـنـان گـشـتـی کـنـون کـز خـطـبــه چـیـن و خـتــا
از بـــرای مـــهـــر چـــهــر جـــانـــفـــزایــت را هــمـــیبـــر دو چـــشــم مــردمــان غــیــرت بـــود مــردم گــیــا
نـی کــنــون از لــطــف ربــانـی هـمــه اقــلــیـم شــرعاز تـــو خــرم شــد چـــه بـــر داوودیــان شــهــر ســبـــا
نـی تــو حـیـران مـانـده بــودی در تــمـاشـاگـه عـجــبنـــی تـــو ره گـــم کـــرده بــــودی در بـــیـــابــــان ریـــا
آن چــنــانــت ره نــمــود ایـزد بــه پــاکــی تــا شــدنــدخــرقــه پـــوشــان فــلــک در جـــنــب تـــو نــاپـــارســا
نــی تـــو در زنــدان چــاه حــاســدان بـــودی بـــبـــنــدهـم نـشــیـن ذل و غــریـبــی هـم عــنــان رنـج و عــنـا
نـی خــدا از چــاه و بــنـد حــاســدانـت از روی فــضــلبـــر کــشــیــد و بـــرنــشــانــدت بــر بــســاط کــبــریــا
بــی پــدر بــودی ولــیـک اکــنـون چــنـانـی کــز شــرفپـــادشـــاه دیــن هــمــی در دیــن پـــدر خـــوانــد تـــرا
آن چـنـان گـشـتـی کـه بــد گـویـت کـنـون بـی روی تـونــه هـمــی در دل بــهـی بــیـنــد نــه انــدر جــان بــهـا
ای یـتــیـمـی دیـده اکــنـون بــا یـتــیـمـان لــطــف کــنوی غــریــبــی کــرده اکــنــون بــا غــریــبــان کــن وفــا
«الفلق » می خوان و می دان قصد این چندین حسود«والضحی » می خوان و می کن شکر این چندین عطا
ای مــرا از یـک نـعــم پــیـوســتــه بــا چــنــدیـن نـعــموی مــرا از یــک بـــلــی بـــبـــریــده از چــنــدیــن بــلــا
شــکــرت ار بـــر کــوه بـــرخــوانــم بـــه یــک آواز، مــناز بـــرای حـــرص مــدحـــت صــد هــمــی گــردد صــدا
شـعـر مـن نـیـک از عـطـای نـیک تـسـت ایـرا کـه مـرغهـــر کـــجـــا بـــه بـــرگ بـــیــنـــد بـــه بـــرون آرد نـــوا
قــربـــت تــو بـــاز هــســتــم کــرد در صــحــرای انــسشـــربـــت تـــو بـــاز مــســـتـــم کــرد در بـــاغ صـــفـــا
گـر غـنی شـد جـان و عـقـل از تـو عـجـب نـبـود از آنکآمــدســت ایـن از پــیـمــبــر «طــائف الــحــج الــغــنـا»
ور چــه تــن را ایـن غــرض حــاصــل نـیـامـد زان مـدیـحای بــــداگـــر جـــان مـــا را افـــتـــد از مـــدحـــت بــــدا
مــانــده ام مــخــمــور آن شــربــت هــنــوز از پــار بـــازپــای ســســت و ســر گـران ایـن از طــمـع آن از حــیـا
دی بــه دل گـفـتــم کـه ایـن را چـیـسـت دار و نـزد تــوگــفــت دل: داروی ایـن نــزدیــک مــن «مــنــهــابــهــا»
تــــا کـــلـــاه از روح دارد عــــامـــل کـــون و فــــســــادتـــا قـــبــــا از عـــقـــل دارد قـــابـــل عـــلـــم و بــــقـــا
فـرق و شــخــص دشــمـنـت پــوشــیـده بــادا تــا ابــدهـم بــه مـقــلـوب کــلـاه و هـم بــه تــصــحــیـف قــبــا
بــاد بــرخــوان وجــودت روز و شــب تــصـحــیـف صـیـفبـــاد بــر جــان حــســودت ســال و مــه قــلــب شــتــا
عــالــم از عــلــم تــو چــونــان بـــاد کــز مــادر صــبــیخــلـقـت از خــلـق تــو چــونـان بــاد کـز گـلـبــن صــفــا
خــلـعـت و احــســان شـاعـر سـنـت هـم نـام تــسـتبــاد ز احــســان تــو زیـن ســنـت ســنــایـی را ســنــا



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.