ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



در نعت رسول اکرم و مدح عارف زرگر

RSS
تغییر یافته در 2011/07/31 22:26 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان سنایی غزنوی, شعر کهن
ای سـنـایـی گـر هـمـی جــویـی ز لـطـف حـق سـنـاعــقــل را قــربــان کــن انـدر بــارگــاه مــصــطــفــا
هـیـچ مــنـدیـش از چــنـیـن عــیـاری ابــرا بــس بــودعــاقــلـه عــقـل تــرا ایـمـان و ســنـت خــون بــهـا
مـصـطـفـا اندر جـهان آن گـه کـسـی گـوید کـه عـقـلآفــتــاب انـدر فــلـک آن گـه کـســی گـویـد ســهـا
طــــوقــــداران الــــاهــــی از زبـــــان ذوق و شــــوقعــل را در شــرع او خــوانــنــد غــمــخــوار و کــیـا
در شـریـعـت ذوق دیـن یـابــی نـه انـدر عـقـل از آنـکقــشـــر عـــالــم عـــقــل دارد مــغــز روح انــبـــیــا
عـقـل تـا بـا خـود مـنی دارد، عـقـالـش دان نه عـقـلچـون منی زو دور گـشـت آن گه دوا خـوانش نه دا
عــقــل تــا کــو هـســت او را شــرع نــپــذیـرد ز عــزبـاز چـون کـه گشـت گـردد شـرع پـیشـش کـهربـا
در خــدای آبــاد یــابــی امــر و نــهــی دیــن و کــفــرو احــمــد مـرســل خــدای آبــاد را بــس پــادشــا
چـون نـبــاشـی خـاک درگـاه سـرایـی را کـه هـسـتپــاســبــان بــام روح الــقــدس و دربــان مــرتــضــا
دی هــــمــــه او بـــــودی و امــــروز چــــون دوری ازوتــا جــوانـمــردی بــود دی دوســت امــروز آشــنــا
«رحــمـت لـلـعــالـمـیـن » آمـد طــبــیـبــت زو طــلـبچـه ازین عاصـی وز آن عاصی همی جـویی شـفا
کان شفا کز عقل و نفس و جسم و جان جویی شفاچـون نـه از دسـتــور او بــاشـد شـفـا گـردد شـقـا
کـان نجـات و کـان شـفـا کـاربـاب سـنت جـسـتـه اندبـوعـلـی سـینـا نـدارد در «نـجـات » و در «شـفـا»
نـاشـتــا نـزدیـک او شـو زان کـه خـود نـبــود طـبــیـبمــفــتــی ذوق و دلــیـل نــبــض جــز در نــاشــتــا
مـسـجـد حـاجـت روا جـویی مـجـو اینجـا کـه نیسـتراه ســنـت گـیـر و آن گــه مـســجــد حــاجــت روا
گــر دعــاهــای تــهــی دســتــان بـــر آن در بـــگــذردبـــاز گــردد زاســـتـــان بـــا آســـتـــیــن پـــر دعــا
چــنــگ در فــتــراک او زن تــا بـــحــق یــابــی رهــیسـنـگ بــر قـنـدیـل خـود زن تـا ز خـود گـردی رهـا
کـانـکـه رسـت از رسـم و عـادت گـوید او را سـنـتـشکای قفـس بـشـکسـتـه اینک شـاخ طـوبـا مرحـبـا
این یکـی گـوید بـه فـرمـان «اسـتـجـیـبـوالـلـرسـول »و آن دگـر خـوانـد ز ایمـان «یـفـعـل الـلـه مـایـشـا»
تـــا بـــدانـــجـــایــت فـــرود آرد کـــه بـــاشـــد انــدرونـاوک انـدازانـش قــهـر و خــنـجــر آهـنـجــان بــلــا
زهــره مـــردان چـــو بـــر زنــگـــار پـــاشـــی نـــاردانگــرده گــردان چــو بــر شــنـگــرف مـالـی لــوبــیـا
حـربـه بـهـرام را بــشـکـسـتـه لـطـفـش قـبــضـه گـاهبــربــط نـاهـیـد را بــشــکـســتــه قــهـرش گـردنـا
بــــــارگـــــاه او دو در دارد کـــــه مـــــردان در رونـــــدیــک در انــدر کــوفــه یــابـــی و دگــر در کــربـــلــا
در حـــریــم مــصـــطـــفـــا بـــوبـــکــروار انــدر خـــرامتـا سـیـه رویـی جـفـا بـیـنـی و خـوشـخـویـی وفـا
عـشــق را بــیـنـی عـلـم بــر کـرده انـدر کـوی صـدقعـقـل را بــیـنـی قـلـم بــشـکـسـتـه در صـدر رضـا
بـــــا وفــــاداران دیــــن چــــنــــدان بـــــپــــر در راه اوتـــا نــه بـــال خــوف مــانــد بـــا تــو نــه پـــر رجــا
دور کــــن بـــــوی ریــــا از خــــود کــــه تـــــا آزاده وارمـسـجـد و مـیـخـانـه را مـحـرم شـوی چـون بـوریـا
تــو چـه دیـدسـتــی هـنـوز از طـول و عـرض مـلـک اوکآنـکـه در سـدره ســت هـم آن را نـدانـد مـنـتــهـا
گـــر دو عـــالــم را بـــبـــیــنــی بـــا ولــایــتـــهــای اوهفـت گـلـخـن دیده بـاشـی زانـهمـه هفـت آسـیا
صـــورت احـــمــد ز آدم بـــد ولـــیــک انــدر صـــفـــتآدم از احــمــد پــدیـد آمــد چــو ز آصــف بــر خــیــا
جـوهرش چـون ز اضـطـرار عـقل و نفس اندر گذشـتگفت و گوشش که «الرحمن علی العرش استوا»
خـــاک آدم ز آفـــتـــاب جـــود او زر گـــشـــت از آنــکخــاک آدم را چــنـان بــود او کــه مـس را کــیـمـیـا
بــاز چــون خـود ز آفـتــاب جــود زریـن رخ شـده سـتعـــارف زرگـــرش خـــوانـــد: پـــرده دار کـــبــــریـــا
عـــارفــی و زرگــری گــویــی کــزو آمــوخـــتـــســـتخـواجــه و حـامـی و صـدر و مـهـتــر و اسـتــاد مـا
عـــارف زرگــر کــه در دنــیــا چـــو عـــقــل و آفــتـــابعـارفـســت انـدر احــاطـت زرگـرســت انـدر عـطــا
مــلــک او اربــاب دیـن را هـم صــلــاح و هـم ســلــاحکــلـکـل او دور زمـان را هـم صــبــاح و هـم مـســا
شــکـرهـا بــا بــذل او چــون پــیـش مـوســا جــادویشـعـرهـا بــا فـضـل او چــون نـزد عـیـســا تــوتــیـا
بـخـشـش خـود را بـه شـکـر کـس نیالاید که هسـتدر ره آزاد مــــردان شـــــکـــــر جـــــزوی از جـــــزا
ایـنـهـمـه تــابــش ز روی و رای او نـشــگـفـت از آنـکبــدر گـردد مـه چــو بــا خـورشـیـد سـازد مـلـتــقـا
مـــقـــتـــدای عـــالـــم آمـــد مــقـــتـــدی در دیــن اومــن غــلــام مــقــتـــدی و خــاکــپـــای مــقــتـــدا
فضـل یحـیا صـاعـد آن قاضـی که خـود بـیرون ز فضـلصـدهزاران فـضـل و یحـیی بـر مکسـت اندر سـخـا
قــاضــی مــکــرم کــه چـــون فــوت صـــلــات ایــزدیهـســت در شــرع کـرم فـوت صــلـاتــش را قـضــا
روح او بـــر غــیــب واقــف هــمــچـــو لــوح آســمــانکـاک او در شـرع مـنـصـف هـمـچــو خــط اســتــوا
چــون گــران گــردد رکــابــش روی بــگـشــایـد امـیـدچـون سـبـک گـردد عـنـانـش پـشـت بـنمـاید عـنـا
مــرتـــع حــلــمــش چـــرا خــواران صــورت را ربـــیــعمـنـبــع عــلــمـش جــزاخــواهـان مـعــنـی را جــزا
ای چــو ســودا کـرده خــصــم ســردرابــی گـرم گـرموی چـو طـوبــا داده شـاخ خـشـک را بـی نـم نـمـا
ای مـــرا مـــمـــدوح و مـــادح وی را پـــیـــرو مـــریـــدای مـرا قـاضـی و مـقـضـی وی مـرا خــصـم و گـوا
گــرد تــو گــردم هـمــی زیـرا مــرا هـنـگــام ســعــیاز مــروت وز صـــفــا هــم مــروه ای و هــم صــفــا
انـدریـن غـربــت مـرا هـمـچــون عــصــای مـوســیئیدوســـتـــانــم را عـــصـــا و دشـــمـــنــم را اژدهــا
از تــو بــودم بآســتــانــه خــواجــه عــارف مــعــرفــتوز تــــو کـــردم در فـــرات نـــعـــمـــت او آشــــنـــا
بــر تــو خــوانـم شـعـر آن شـعـری شـعـار چــرخ قـدربــا تــو گـویـم شـکـر آن شـکـر شـکـار خـوش لـقـا
پــارسـا خــوانـدسـتــم انـدر شـعـر و مـن بــر صـدر اوهـر کـه در فـردوس بــاشـد چـون نـبــاشـد پـارسـا
چــون نــبــاشــم پــارســا چــون عــقــل او را داده امچـون فـرو دسـتـان مـلـک امـسـال بــاژو پــار، سـا
بــا حــیـا گـفــت او مـرا و چــشــم مـن روشــن بــدوهـر کـه روشـن دیـده تـر شـد بــیـشـتـر دارد حـیـا
چـون عـصـای مـوسـی و بــرهـان عـیـسـی گـفـت اوســاحـــران را اژدهــا شــد شــاعــران را مــتـــکــا
خـاصـه انـدر حـق این خـادم کـه هـسـت از مـکـرمـتدیـگــران را یـک ولــی نــعــمــت مــرا خــود اولــیـا
هـم ولـی اکــرام نـعــمـت هـم ولـی کــتــب عــلــومهـم ولــی دارو درمــان هـم ولــی شــکــر و ثــنــا
هـسـت کـار مـن بــرو چـونـانـکـه وقـتـی پـیـش ازیـندهـخــدایـی گـفـت بــا غـوری فـضـولـی در نـســا
کـی فـضـولـی کـو خــراجــت غـور گـفـتــا: بــرگـرفـتشــاه و پــیـغـمـبــر زکـوة از غـور و احــداث از بــغـا
ده خــدا گـفــت ار نـمـکــســاری شــود انـبــان کــونگــوزهــای بـــی نــمــک پـــرانــد اهــل روســـتـــا
غــورک بــی مـغــز را صــفــرا بــشــوریـد و بــگــفــتکــی مــمــوه بـــاژگــونــه یــافــه گــوی هــرزه لــا
ریــش تــو دانــد کــه گــوز بــیــنــمــک مــان در مــزهکــم نــیــابــد آخــر از تــیــز نــمــک ســود شــمــا
ده خــدا در خـشـم شـد بــا غـور گـفـتــا: هـم کـنـونراسـت گـردانـم بـه یک بـاهو مـن این پـشـت دوتـا
غـورک بـی شـرم کان بـشـنید گفـت: احـسـنت و زهخود چـنین بـه هم طبـیب و هم عوان هم ده خـدا
هـزل بــودسـت ایـن ولـیـکـن بــر مـثــال جــد سـزیـدهـمـچـنـیـن بـود آن ولـی نـعـمـت دریـن مـدت مـرا
هـمـچـنـان کـان پـیـر حـلـوایی هـمـی گـفـتـا بـه مـروهـسـت مـا را هـم دعـا و هـم عـصـید و هم عـصـا
گــر نــدادی پـــرورش جـــان و دمــاغــم را بـــه مــرغمـرغ وار اکـنـون گـرفـتــسـتــی دمـاغ و جــان هـوا
از شــراب آب روحـــانــی و حـــیــوانــی بـــشــســتروح نــفــســانــیــم را از نــقــش مــالــیــخــولــیــا
جـــان و دل را بـــود دارو لـــیــکـــن از بـــهــر جـــگـــرآنچـه مـی بـاید نبـود آن چـیسـت کـسـنی و کـمـا
یک دو هفـتـه طـبـع از آن بـگـریخـت کـز سـلوی و منچــون ســتـــوران بـــاز در زد در پـــیــاز و گــنــدنــا
ای ز راه خــلــق و خــلــق و لــحــن خــوش داوود واردر دو جــایـم جــلـوه کــرده در جــهـان چــون اوریـا
مـعــنـی دعــوت بــســی بــنـمـوده مـا را در حــضــورای عــفـی الـلـه دعــوی دعـوات در غـیـبــت چــرا
هـر چـه جـویـنـد از دعـا مـا را خـود از تــو رایـجــسـتابــلـهـی بــاشـد ز چــون تــو قـبــلـه دزدیـدن دعـا
خـشـمـت ار چـه بــر نـخـوانـد بــر دلـم بـعـد از طـمـعهـمــچــو دیـوانـی بــری مــنــک بــربــر صــیـصــیـا
آخــر ارچــه عــقــل مـا گـم شــد ولـی از روی حــسســر ز بــالــش بــاز مـی دانـیـم و پــای از لــالـکــا
من همـان گـویم کـه آن مز من بـدان پـرسـنده گـفـتکـش بـپـرسـید آنـهـمـه عـرق الـرجـال آخـر کـجـا؟
گـفـت لـاتـسـال حـبـیبـی کآنهمـه بـرکـند و سـوخـتســبــلـت عــرق الـرجــالـم عـلـت عــرق الـنـســا
تــنـگ شـد بــر مـا فـضـای عـافـیـت بــی هـیـچ جـرموین چـنین بـاشـد «اذا جـاء القـضـا ضـاق الـفـضـا»
مـالـشـی بــایـسـت مـا را زان کـه بـه ربـط را هـمـیگــوشــمــالــی شــرط بـــاشــد تــا درآیــد در نــوا
ای بـه مـاهـی جـان مـا را کـرده چـون مـاهـی شـیموی ز شـعـری عقل ما را داده چـون شـعـری سـنا
مـا جــواب آن چــنـان شــعــر چــنـیـنـی گـفــتــه بــازشـــــعـــــر تــــــو آواز داوود آن مـــــا آن را صـــــدا
از تـــو آن آیــد ز مــا ایــن زان کــه در شـــرط قـــمــارپــخـتــگـان را صـرف بــهـتــر خـام دسـتــان را دغـا
تـو فـشـاندی نور خـود چـون مـاه و اندر جـرم خـویشمـرده ریـگـش مـانـد آن گـر بـیـش ازین دارد سـهـا
کی شـود صـفرای تـو سـاکن ز خـوان ما چـو هسـتمــطــبــخ مــا را بــه جــای زیــر بــا تــقــصــیـر بــا
تــا چــو هـدهـد عـاقـلـان را هـم ز ســر خــیـزد کـلـاهتــا چــو طـوطـی قـانـعـان را هـم ز تــن رویـد قـبــا
هـمـچــو تــصـحــیـف قـبــا بــاد و چــو مـقـلـوب کـلـاهدشـمـنـت اعـنـی هـلـاک و حـاسـدت اعـنـی فـنـا
آنـــت بـــاد از راه دنـــیـــا کـــت کـــنـــد عـــقـــل آرزوو آنـت بـاد از روی حـکـمـت کـت کـنـد دین اقـتـضـا
عــالــم و آدم ز خــلــق و خــلــق تـــو آبـــاد و خــوشهـمـچـو از مـادر صـبـی و هـمـچـو از گـلـبـن صـبــا
تــو نـهـاده بــر ســر مــا پــای و مــا گــفــتــه بــه تــو«ای نــهــاده پــای هـمــت بــر ســر اوج ســمــا»



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.