ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



در مدح خواجه حکیم ابوالحسن علی بن محمد طبیب

RSS
تغییر یافته در 2011/07/31 22:31 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان سنایی غزنوی, شعر کهن
تــا بـــاز فــلــک طــبـــع هــوا را چــو هــوا کــردبــلـبــل بــه سـر گـلـبــن و بــر شـاخ نـدا کـرد
بــی بــرگ نـوایـی نـزد از طـبــع بــه یـک شــاخچــون بـــرگ پــدیــد آمــد پــس رای نــوا کــرد
شاخـی که ز سردی و ز خـشکی شده بـد پـیراز گـرمـی و تـریـش صـبــا هـمـچـو صـبــا کـرد
از هــیـچ پــدر هـیـچ صــبــی آن بــنــدیـدســتکـامـسـال بـهـر شـاخ یـک آسـیـب صـبــا کـرد
آن نـقــره کــه در مــدت شــش مــاه نـهـاد ابــریـک تــابــش خــورشــیـد زرافــزای هـبــا کــرد
از رنـگ رزان جـامـه سـتـد دشـت و بــپــوشـیـدو آن پــیـرهــن گــازری از خــویـش جــدا کــرد
تـــا داد لــبـــاس دگــرش جــوهــر خــورشــیــداو مـرعـوضـش را سـتــد آن جـامـه عـطـا کـرد
شـد نـاطـقـه بـر نـطـق طـرب گـوی چـو در بــاغاز نــامــیـه هــر شــاخ و گــیـا رای نــمــا کــرد
گـر شــاخ بــه یـک جــان نـســبــی دارد بــا مـاآن کـار کـه بــس دون و حـقـیـرسـت چـرا کـرد
بــی مــیـوه چــنـار از قــبــل شــکــر بــهـر بــاغدو دســت بــرآورد و چــو مـا قـصــد دعــا کـرد
درویـش کــنـد پــشــت دوتــا بــر طــمــع چــیـزشـد شـاخ تـوانـگـر ز چـه رو پـشـت دوتـا کـرد
بـــرابـــر هــمــی خــنــدد بـــرق از پــی آن کــوعـالـم هـمـه خـنـدان ز چـه او قـصـد بــکـاکـرد
بــاد سـحـری گـشـت چـنـان خـوش کـه هـوا راگـویـی کـه صـبـا حـامـلـه مـشـک و حـنـا کـرد
شــد طــبــع هـوا مـعـتــدل از چــرخ تــو گـویـیچـرخ این عـمل از عـلـم جـمـال الـحـکـما کـرد
فــرزانـه عــلــی بــن مــحــمــد کــه اگــر چــرخوصــف عــلــو مــحــمـدتــش کــرد ســزا کــرد
آن نــاصــح اهــل خــرد و دیـن کــه طــبــیـعــتچـون بـخـت کفش را سـبـب عـیش و غنا کرد
آن خــواجــه کـه از آز رهـی گـشــت هـر آنـکــوراه در او را زره جـــــــهــــــل رهـــــــا کـــــــرد
ایــزد گـــهــر لـــطـــف و ســـخـــا و هــنــرش راچون آتـش و چون آب و چو خاک و چو هوا کرد
جـز بــخـل نـپــنـداشـت جـهـانـی کـه عـطـا دادجـز کـفـر نـیـنـگـاشـت سـخـایـی کـه ریـا کـرد
در فــتــنــه فــتـــد عــالــمــی ار گــردد ظــاهــرآن کــار کــه او نــز پــی ایــزد بــه خــلــا کــرد
از چـرخ بــهـسـت او بــگـه جــود و هـم از چـرخبــرگـفــتــه مـن عــقـل یـکـی نـکـتــه ادا کـرد
شــکـل دبــران آنـکـه بــر چــرخ چــولـایـیـســتکــاشــنـیـد کـه او چــرخ در جــود چــو لـا کـرد
پــر کـرد و تــهـی کـرد ســر از عــقـل و دل از آزاز نطق و کف آنجا که سخن گفت و سخا کرد
هر کار که او سـاخـت بـه تـعـلیم خـرد سـاخـتو آن کــار کـه او کــرد بــه تــفــهـیـم ذکــا کـرد
عـضـوش هـمـه از کـون و فـســادات طـبــیـعـیعـلـمـش چـو فـلـک سـاحـت ارکـان ضـیا کـرد
ای حــاذق نــاصــح بــه گــه دانـش بــر خــلــقکـایـزد عـلـمـت را چـو نـبــی اصـل شـفـا کـرد
شــد عــلــم تــو جــانـی دگــر آنـرا کــه زمــانـهاز گــردش خـــود قــالــب ادبـــار و عــنــا کــرد
دانـم کـه اجـل بـیش نـپـیوسـت بـر آن شـخـصکـز سـردی و خـشـکـیـش دوای تــو جـدا کـرد
آنـرا کــه ز بــیـمـاری عــلــم تــو بــرانـگــیـخــتبــی مــرگ چــو انـگــیـخــتــه روز قــضــا کــرد
از کـس نـشـنـیـدم بــجــز از حــذق تــو کـامـروزصـد کـر چـو صـدف عـلـم چـو درت شـنوا کـرد
چــون از کــف مـوســی دم عــیـســی اثــر تــوبــر عـارضـه آن کـرد کـه بــر سـحـر عـصـا کـرد
در جـــنــت عـــلـــت نــبـــود لــیــک بـــه دنــیــاعـلـم تـو جـهـان را بــه صـفـت جـنـت مـا کـرد
مــنـســوخ شــد از دهـر وبــا زان کــه خــداونـدمــر عــلــم تـــرا نــاســخ تـــاثـــیــر وبـــا کــرد
داروت بـــدانـــکـــس نـــرســـد کـــایــزد بـــرویعـلـت سـبـبـی کـرد پـسـش مـرگ قـضـا کـرد
آن کس که به خوشی نه بخشگی به ستایشخـلق تـو کـم از مشـک خـتـا گفـت خـطـا کـرد
اقـبـال سـوی پـشـت چـو فـردا هـمـه رویـسـتچـونـان کـه چـو دی رنـج همـه روی قـفـا کـرد
ادیان بـه عـلی راسـت شـد ابـدان بـه تـو زیراکتــو عـیـش هـنـی کـردی و او کـفـر هـبــا کـرد
ای آن شــجــر انـدر چــمـن عــمـر کــه از جــوداز مــیــوه جــهــانــی را بـــا بــرگ و نــوا کــرد
دانـا نـکـنـد کـفــر و جــهـالـت بــه کــســی کـومـر عــلـم تــرا بــا دگــران مـثــل و ســوا کــرد
لـطـفـت بـه از آن کـرد و کـنـد کـز سـر حـکـمـتسـر بــانـک و بـقـراط بـه خـاشـاک و گـیـا کـرد
الــــمـــنـــت لــــلـــه کــــه از دولــــت نـــاگــــهچـون بـود عـلـی قـسـم شـهنشـاه عـلـا کـرد
بـی رنـج بـهـشـتـی شـد غـزنـیـن بـه تـمـامـیاکنون که طـبـیبـی چـو تـواش چـرخ عـطـا کرد
هـر چــنـد صــلــتــهـای تــو ای قــبــلـه ســنـتمــجــدود ســنـایـی را بــا مــجــد و ثــنـا کــرد
ایـن گــوهـر کــو ســفــت بــه نــزدیـک تــو آوردگـرمـی بــخــری ایـن خــر کـز بــهـر بــهـا کـرد
بــا چــشـم بــزرگـیـش نـگـر گـرچــه طـبــیـعـتمـــر دیـــده او را مـــحــــل آب و گـــیـــا کــــرد
هـر چــنـد ازیـن پــیـش بــه نـزدیـک بــخــیـلــانچــونــانــک تــوانــســت بــهـر نــوع وفــا کــرد
جــز کـذب نـگـفــت آنـرا کـز طــبــع ثــنـا گـفــتجـز صـدق نـرانـد آنـجــا کـز بــخـل هـجــا کـرد
از شــکــر بـــر خــلــق هــمــان کــرد کــه ایــزداز آفــت نــاشــکــری بـــر اهــل ســـبـــا کــرد
بــی صـلـه هـمـی مـدح نـیـوشـنـد بــه شـادیگـویـی فـلـکـم نـایـب و غــمـخــوار و کـیـا کـرد
بـــا ایــنــهــمــه ای تـــاج طــبـــیــبـــان دل او رادهــر از قــبـــل بــی درمــی مــعــدن دا کــرد
از لـــطـــف دوایــی بـــکـــن ایـــن داء رهـــی راچــون عــلــم تـــو درد هــمــه آفــاق دوا کــرد
تــا نـزد عــجــم مـا و مـن اقــوال مـلـوک ســتچـونان کـه عـرب مر کـه و چـه را من و ما کـرد
پــیـوســتــه بــهـی بــادت ازیـرا کــه عــلــومـتبــسـتـان بــقـایـت هـمـه پـر زیـب و بــهـا کـرد
حــــاجــــات تــــو هــــمــــواره روا بــــاد ز ایـــزدزیـرا کـه بــســی حــاجــت جــود تــو روا کــرد
***
ثــــابـــــت مــــن قــــصــــد خــــرابـــــات کــــردنــــفــــی مــــرا شــــاهــــد اثــــبــــات کــــرد
بــــا قـــدح و بـــلـــبـــلـــه تـــســـبـــیـــح کـــردبــــا دف و طــــنـــبــــور مــــنـــاجــــات کــــرد
آن خــــــدمـــــات مـــــن دل ســـــوخــــــتــــــهمــــســــتــــی او دوش مـــکــــافــــات کــــرد
نــغـــمـــه او هــســـت مـــرا نــیــســـت کـــردبــــــیـــــدق او شـــــاه مـــــرا مـــــات کـــــرد
تــــا کــــه بــــه مـــن داد و گــــفــــت:«خــــذ»اغـــــلــــب انــــفـــــاس مــــرا هــــات کـــــرد
آنـــکـــه هــمـــی دعـــوی بـــر هـــر کـــســـیروز و شـــــــب از راه کـــــــرامــــــات کـــــــرد
حــــــال ســــــنــــــایـــــی دل اهـــــل خــــــردخــــاک گـــمـــان بــــر ســـر طـــامـــات کـــرد
بــــــا دل و بــــــا دیـــــده چــــــرخ فــــــلــــــکدال دل خـــــویــــش مـــــبـــــاهـــــات کـــــرد
دیــــده بــــردوخــــتــــه چــــون بــــرگــــشــــادراز دل خــــــویـــــش مـــــقـــــامـــــات کـــــرد
بـــحـــر مــحـــیــط او بـــه یــکــی دم بـــخـــوردپـــس بــــشـــد و قـــصـــد ســـمـــاوات کـــرد
دســت بـــه هــم بـــر زد و نــاگــه بـــه شــوقزان هــمـــه شـــب دوش لـــبـــاســـات کـــرد
بـــــســــت در صــــومــــعــــه و خـــــویــــش راچـــــاکــــر و شــــاگــــرد خـــــرابـــــات کــــرد
کـــشــــف کـــه دانـــد کـــه کـــنـــد آنـــکـــه اوفــــضــــل بـــــرو ســـــیــــد ســـــادات کــــرد
مـــــانـــــد ســـــنـــــایـــــی را در دل هـــــوسصـــومـــعـــه پــــر هـــزل و خــــرافـــات کـــرد



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.