ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



موعظه در اجتناب از غرور و کبر و حرص

RSS
تغییر یافته در 2011/07/31 22:34 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان سنایی غزنوی, شعر کهن
ای خـــداونــدان مـــال الـــاعـــتـــبـــار الـــاعـــتـــبـــارای خـــداخـــوانــان قـــال الـــاعـــتـــذار الــاعـــتـــذار
پــیـش از آن کـایـن جــان عـذر آور فـرو مـیـرد ز نـطـقپـیش از آن کـاین چـشـم عـبـرت بـین فـرو ماند ز کار
پــنـد گـیـریـد ای ســیـاهـیـتــان گـرفـتــه جــای پــنـدعــذر آریــد ای ســپـــیــدیــتـــان دمــیــده بـــر عــذار
ای ضـعـیفـان از سـپـیدی مـویتـان شـد همـچـو شـیروی ظـریـفـان از سـیـاهـی رویـتـان شـد هـمـچـو قـار
پـرده تـان از چـشـم دل بــرداشـت صـبــح رسـتـخـیـزپــنــبــه تــا از گــوش بــیـرون کــرد گــشــت روزگــار
تـــا کــی از دارالــغــروری ســـاخـــتـــن دارالــســـرورتـــا کـــی از دارالــفـــراری ســـاخـــتـــن دارالــقـــرار
در فـریـب آبــاد گـیـتــی چــنـد بــایـد داشــت حــرصچشمتان چون چشم نرگس دست چون دست چنار
این نه آن صـحـراسـت کـانـجـا بـی جـسـد بـینند روحایـن نـه آن بــابــسـت کآنـجـا بـی خـبــر یـابــنـد بــار
از جــهــان نــفــس بــگــریــزیــد تــا در کــوی عــقــلآنـچــه غـم بــودسـت گـردد مـر شـمـا را غـمـگـسـار
در جـهـان شـاهـان بــسـی بـودنـد کـز گـردون مـلـکتــیـرشـان پــرویـن گـسـل بــود و سـنـان جـوزا فـگـار
بــنـگـریـد اکـنـون بــنـات الـنـعـش وار از دســت مـرگنـیـزه هـاشــان شــاخ شــاخ و تــیـرهـاشـان پــارپــار
مـی نـبـیـنـیـد آن سـفـیـهـانـی کـه تـرکـی کـرده انـدهمـچـو چـشـم تـنـگ تـرکـان گـور ایشـان تـنگ و تـار
بـنـگـرید آن جـعـدشـان از خـاک چـون پـشـت کـشـفبـنـگـرید آن رویشـان از چـین چـو پـشـت سـوسـمـار
ســر بــه خــاک آورد امــروز آنــکــه افــســر بــود دیتــن بــه دوزخ بــرد امــســال آنـکــه گــردن بــود پــار
نـنـگ نـایـد مــر شــمــا را زیـن ســگــان پــر فــســاددل نـگــیـرد مــر شــمــا را زیـن خــزان بــی فــســار
ایـن یـکــی گــه زیـن دیـن و کــفــر را زو رنـگ و بــویو آن دگـر گـه فـخــر مـلـک و مـلـک را زو نـنـگ و عـار
ایـن یــکــی کــافــی ولــیــکــن فــاش را ز اعــتــقــادو آن دگــر شـــافــی ولــیــکــن فــاش را ز اضــطــرار
زیـن یـکـی نـاصــر عـبــادالـلـه خــلـفـی تــرت و مـرتوز دگــر حــافــظ بــلــادالــلــه جــهــانــی تــار و مــار
پـاسـبـانـان تـو اند این سـگ پـرسـتـان همـچـو سـگهــســت مــرداران ایـشــان هـم بــدیـشــان واگــذار
زشــت بــاشــد نـقـش نـفــس خــوب را از راه طــبــعگریه کردن پـیش مشتـی سگ پـرسـت و موشخـوار
انــدریــن زنــدان بــریـن دنــدان زنــان ســگ صــفــتروزکـی چـند ای سـتـمکـش صـبـر کـن دندان فـشـار
تــا بــبــیـنـی روی آن مـردم کـشــان چــون زعــفـرانتـا بــبـیـنـی رنـگ آن مـحـنـت کـشـان چـون گـل انـار
گـرچــه آدم ســیـرتــان ســگ صـفـت مـســتــولـیـنـدهــم کــنــون بــیــنــی کــه از مــیــدان دل عــیــاروار
جــــوهــــر آدم بـــــرون تــــازد بــــرآرد نــــاگــــهــــانزیـن ســگــان آدمـی کــیـمـخــت و خــر مـردم دمــار
گــر مـخــالــف خــواهـی ای مـهـدی در آ از آســمـانور مــوافــق خــواهــی ای دجــال یــک ره ســر بــرآر
یـک طـپـانـچـه مـرگ و زیـن مـردارخـواران یـک جـهـانیـک صــدای صـور و زیـن فـرعـون طـبــعـان صــدهـزار
بـــاش تـــا از صــدمــت صــور ســـرافــیــلــی شـــودصــورت خــوبــت نــهــان و ســیـرت زشــت آشــکــار
تـا بــبــیـنـی مـوری آن خـس را کـه مـی دانـی امـیـرتـا بـینـی گـرگـی آن سـگ را کـه مـی خـوانـی عـیار
در تــو حــیـوانـی و روحــانـی و شــیـطـانـی درســتدر شــمـار هـر کــه بــاشــی آن شــوی روز شــمـار
بـــاش تــا بـــر بـــاد بـــیــنــی خــان رای و رای خــانبــاش تــا در خــاک بــیـنـی شـر شـور و شـور شــار
تـا بـبـینـی یـک بـه یـک را کـشـتـه در شـاهـین عـدلشـیـر ســیـر و جــاه چــاه و شــور ســوز و مـال مـار
ولــلــه ار داری بــه جــز بــادی بــه دســت ارمــر تــراجـز بـه خـاک پـای مشـتـی خـاکـسـارسـت افـتـخـار
کــز بـــرای خـــاک پـــاشــی نــازنــیــنــی را خـــدایکـرددر پــیـش ســیـاســتــگـاه قـهـرش ســنـگـســار
بــاش تــا کــل بــیـنــی آنــهـا را کــه امــروزنــد جــزوبـــاش تــا گــل یــابــی آنــهــا را کــه امــروزنــد خــار
آن عـــزیــزانــی کـــه آنــجـــا گــلــبـــنــان دولــتـــنــدتـا نـداریـشـان بــدیـنـجـا خـیـره هـمـچـون خـار خـوار
گــلــبــنـی کــاکــنـون تــرا هـیـزم نـمــود از جــور دیبــاش تــا در جــلــوه ش آرد دســت انــصــاف بــهــار
ژنــده پــوشــانـی کــه آنــجــا زنــدگــان حــضــرتــنــدتـــا نــداری خـــوارشـــان از روی نــخـــوت زیــنــهــار
و آن ســیـاهـی کــز پــی نـامــوس حــق نـاقــوس زددر عــرب بــوالــلــیـل بــود انــدر قــیـامــت بــونــهــار
پــرده دار عــشــق دان اســم مــلــامــت بــر فــقــیـرپــاســبـــان در شــنــاس آن تــلــخ آب انــدر بـــحــار
ور بـقـا خـواهـی ز درویشـان طـلـب زیـرا کـه هـسـتبـــود درویــشـــان قــبـــاهــای بـــقــا را پـــود و تـــار
تـا ورای نـفـس خـویـشـی خـویشـتـن کـودک شـمـارچــون فـرود طـبــع مـانـدی خـویـشـتــن غـافـل بــدار
کـی شـود مـلـک تــو عـالـم تــا تـو بــاشـی مـلـک اوکــی بــود اهـل نـثــار آنـکــس کــه بــرچــیـنـد نـثــار
هسـت دل یکتـا مجـویش در دو گیتـی زان که نیستدر نه و در هشـت و هفت و در شـش و پـنج و چـهار
نـیـسـت یـک رنـگـی بــزیـر هـفـت چــار از بــهـر آنـکار گـلـسـت ایـنـجـای بــا خـارسـت ور مـل بــا خـمـار
بــهـر بــیـشــی راســت ایـنـجــا کـم زدن زیـرا نـکــردزیــر گــردون قــمــر پــس مــانــده را هــرگــز قــمــار
در رجـب خـود روزه دار و «قـل هوالـله » خـوان و پـسدر صـفـر خـوان «تــبــت » و در چــارشـنـبــه روزه دار
چـــنـــد ازیــن رمـــز و اشـــارت راه بـــایــد رفـــت راهچــنــد ازیــن رنــگ و عــبــارت کــار بــایــد کــرد کــار
هـمـرهـان بــا کـوه کـوهـانـان بــه حـج رفـتـنـد و کـردرسـتـه از میقات و حـرم و جـسـتـه از سعی و جـمار
تـــو هــنــوز از راه رعـــنـــایــی ز بـــهــر لـــاشـــه ایگـــاه در نـــقـــش هــویــدی گـــاه در رنـــگ مـــهــار
چـون بـه حـکم اوست خواهی تـاج خواهی پـای بـندچـون نشان اوسـت خـواهی طیلسـان خـواهی غیار
تــا بــه جــان ایـن جـهـانـی زنـده چـون دیـو و سـتــورگـر چـه پـیری همچـو دنیا خـویشـتـن کـودک شـمـار
حرص و شهوت در تو بیدارند خوش خوش تو مخسبچـون پـلـنـگـی بـر یـمـین داری و مـوشـی بـر یـسـار
مـــال دادی لـــیــک رویـــســـت و ریـــا انـــدر بـــنـــهکـشـت کـردی لیک خـوکـسـت و ملخ در کـشـت زار
خــشــم را زیـر آر در دنــیــا کــه در چــشــم صــفــتسـگ بـود آنجـا کسـی کـاینجـا نبـاشـد سـگ سـوار
خـشـم و شـهـوت مـار و طـاووسـنـد در تــرکـیـب تــونــفــس را آن پـــایــمــرد و دیــو را ایــن دســـت یــار
کـــی تــــوانـــســـتـــی بــــرون آورد آدم را ز خـــلـــدگــر نــبــودی راهــبـــر ابـــلــیــس را طــاووس و مــار
عــــور کــــرد از کــــســــوت عــــار ار ز دوده آدمــــیزان کــه انــدر تـــخـــم آدم عــاریــت بـــاشـــد عــوار
حـلم و خـرسندی در آب و گل طلب کت اصل ازوستکــی بـــود در بـــاد خـــرســـنــدی و در آتـــش وقــار
حــلـم خــاک و قـدر آتــش جــوی کآب و بــاد راســتگـرت رنـگ و بــوی بــخــشــد پــیـلـه ور صـد پــیـلـوار
تــا تــو انـدر زیـر بــار حـلـق و جــلـقـی چــون سـتــورپـــرده داران کـــی دهـــنـــدت بـــار بـــر درگـــاه یـــار
گـرد خـرسـنـدی و بـخـشـش گـرد زیرا طـمـع و طـبـعکــودکــان را خــربــزه گــرمـســت و پــیـران را خــیـار
راسـتـکـاری پــیـشـه کـن کـانـدر مـصـاف رسـتــخـیـزنیسـتـند از خـشـم حـق جـز راسـت کـاران رسـتـگار
تــا بــه جــان لــهـو و لــغــوی زنــده انــدر کــوی دیـناز قـیـامـت قـســم تــو نـقـشــســت و از قـرآن نـگـار
حــق هـمــی گــویـد بــده تــا ده مــکــافــاتــت دهـمآن بـه حـق نـدهی و پـس آسـان بـپـاشـی در شـیار
ایـن نـه شــرط مـومــنـی بــاشــد کــه در ایـمــان تــوحـق هـمـی خـاین نـمـاید خـاک و سـرگـین اسـتـوار
گــرد دیـن بــهـر صــلــاح دیـن بــه بــی دیـنـی مـتــنتـــخـــم دنــیــا در قـــرار تـــن بـــه مــکـــاری مــکــار
ای بـسـا غـبـنـا کـت انـدر حـشـر خـواهد بـود از آنـکهـسـت نـاقـد بـس بـصـیر و نـقـدهـا بـس کـم عـیـار
سـخـت سـخـت آیـد هـمـی بــر جــان ز راه اعـتــقـادزشــت زشــت آیــد هــمــی در دیـن ز راه اعــتــبــار
بــر در مــاتــم ســرای دیـن و چــنـدیـن نــای و نـوشدر ره رعـــنـــاســـرای دیــو و چـــنـــدان کـــار و بـــار
گــرد خــود گــردی هـمــی چــون گــرد مــرکــز دایـرهای پــی ایــنــی بــســان خــشــک مــغــزان در دوار
از نــگــارســـتـــان نــقــاش طــبـــیــعــی بـــرتـــر آیتــا رهــی از نــنــگ جــبــر و طــمــطــراق اخــتــیــار
چـون ز دقـیـانـوس خـود رسـتـنـد هـسـت انـدر رقـیـمبـــه ز بـــیــداری شــمــا خــواب جــوانــمــردان غــار
بـــازدان تـــایــیـــد دیــن را آخـــر از تـــلـــقـــیــن دیــوبــــازدان روح الـــقـــدس را آخـــر از حـــبـــر نـــصـــار
عـقـل اگـر خـواهی کـه نـاگـه در عـقـیلـه ت نـفـکـنـدگـوش گـیـرش در دبــیـرســتــان «الـرحــمـان » در آر
عــقــل بــی شــرع آن جــهـانـی نـور نـدهـد مــر تــراشـرع بــایـد عـقـل را هـمـچــون مـعـصـفـر را شـخـار
عـقـل جــزوی کـی تــوانـد گـشـت بــر قـرآن مـحــیـطعـنـکـبــوتــی کـی تــوانـد کـرد ســیـمـرغـی شـکـار
گـر چـه پـیـوسـتـسـت بـس دورسـت جـان از کـالـبـدور چـه نـزدیکـسـت بـس دورسـت گـوش از گـوشـوار
پــیـشـگـاه دوسـت را شـایـی چـو بــر درگـاه عـشـقعــافــیــت را ســرنــگــون ســـار انــدر آویــزی بـــدار
عـاشـقـان را خـدمـت مـعـشـوق تـشـریـفـسـت و بـرعـاقـلـان را طــاعـت مـعـبــود تــکـلـیـف ســت و بــار
زخـم تــیـغ حــکـم را چــه مـصـطـفـا چــه بــوالـحـکـمذوالـفـقـار عـشــق را چــه مـرتــضـا چــه ذوالـخــمـار
هـر چـه دشـوارسـت بـر تـو هـم ز بــاد و بـود تـسـتورنــه عـــمـــر آســـان گـــذارد مــردم آســـان گـــذار
از درون جـــان بـــرآمــد نــخــوت و حــقــد و حـــســدتــا کـه از سـیـمـرغ رسـتــم گـشـت بــر اسـفـنـدیـار
تـا نـدانی کـوشـش خـود بـخـشـش حـق دان از آنـکدر مـصــاف دیـن ز بــود خــود نـگــشــتــی دلـفــگــار
ورنـــه پـــیــش نـــاوک انـــدازان غـــیــرت کـــی بـــوددســت بــاف عـنـکـبــوتــی زنـده پــیـلـی را حــصــار
چـنـد جـویی بـی حـیاتـی صـحـو و سـکـر و انـبـسـاطچـنـد جـویـی بـی مـمـاتـی مـحـو و شـکـر و افـتـقـار
جـز بـه دسـتـوری «قـال الـلـه » یـا «قـال الـرسـول »ره مـرو فــرمــان مـده حــاجــت مـگــو حــجــت مـیـار
چــار گـوهـر چـارپــایـه عـرش و شـرع مـصـطـفـاسـتصـدق و عـلـم و شـرم و مـردی کـار این هـر چـار یـار
چـــار یـــار مـــصـــطـــفـــا را مـــقـــتـــدا دار و بــــدانمـلـک او را هـســت نـوبــت پــنـج نـوبــت زن چــهـار
پــــاس خـــود خـــود دار زیـــرا در بــــهـــار تــــر هـــواپــاســبــانـت را تــره کــوکــســت و مـیـوه کــوکــنـار
از زبــــان جـــاه جـــویـــان تـــا نـــداری طـــمـــع بــــروز دو دســت نـخــل بــنـدان تــا نـداری چــشــم بــار
کــی تــوان آمـد بــه راه حــق ز راه جــلــق و حــلــقدرد بــایــد حــلــق ســوز و حــلــق دوز و حــق گــزار
نــی از آن دردی کــه رخ مــجــروح دارد چــون تــرنــجبــل از آن دردی کـه دلـهـا خـون کـنـد در بــر چــو نـار
نـه چــنــان دردی کــه بــا جــانــان نـگــویـد دردمــنــدبــل از آن دردی کــه نــاپــرســا بــگــویـد پــیـش یــار
بــر چــنـیـن بــالــا مـپــر گــســتــاخ کــز مـقــراض لــاجــبــرئیــل پــر بــریــدســت انــدریــن ره صــد هــزار
هـیـزم دیـگــی کــه بــاشــد شــهــپــر روح الــقــدسخــانـه آرایـان شــیـطــانـرا در آن مــطــبــخ چــه کــار
علم و دین در دسـت مشتـی جـاه جـوی مال دوستچـون بـدسـت مسـت و دیوانه سـت دره و ذوالفـقـار
زان کـه مـشـتـی نـاخـلـف هـسـتــنـد در خـط خـلـافآب روی و بـــاد ریــش آتـــش دل و تـــن خــاکــســار
کـــز بـــرای نـــام دانـــد مـــرد دنـــیـــا عـــلـــم دیــنوز بـــــرای دام دارد نــــاک ده مــــشــــک تـــــتـــــار
ای نــبــوده جــز گــمــان هــرگــز یــقــیــنــت را مــددوی نـبــوده جــز حــســد هـرگــز یـمـیـنـت را یـســار
شــاعـران را از شــمـار راویـان مـشـمـر کـه هـســتجـای عـیسـی آسـمان و جـای طـوطـی شـاخـسـار
بــاد رنـگـیـن ســت شــعـر و خــاک رنـگـیـن ســت زرتــو ز عــشــق ایـن و آن چــون آب و آتــش بــیــقــرار
ز آنـچـنین بـادی و خـاکـی چـون سـنـایی بـر سـر آیتــا چــنـو در شــهـرهـا بــی تــاج بــاشـی شـهـریـار
ورنـه چـون دیگـر خـسـیسـان زین خـران عـشـوه خـرخـاک رنـگـین مـی سـتـان و بـاد رنـگـین مـی سـپـار
نـی کـه بــیـمـار حــسـد را بــا شـره در قـحــط سـالگرش عـیسـی خـوان نهد بـر وی نبـاشـد خـوشـگوار
خــاطــر کـژ را چــه شــعــر مـن چــه نـظــم ابــلـهـیکـور عـینـین را چـه نـسـنـاس و چـه نـقـش قـنـدهـار
نـکــتــه و نـظــم ســنــایـی نـزد نــادان دان چــنـانـکپــیــش کــر بــر بــط ســرای و نــزد کــور آیـیـنــه دار



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.