ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



در مدح سرهنگ عمید محمد خطیب هروی

RSS
تغییر یافته در 2011/07/31 14:39 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان سنایی غزنوی, شعر کهن
مـرد کــی گـردد بــه گـرد هـفــت کــشــور نـامـورتـا بـود زین هشـت حـرف اوصاف دانش بـی خـبـر
مهر جود و حرص فضل و ملک عقل و دست عدلخــلـق خـوب و طـبــع پــاک و یـار نـیـک و بــذل زر
مــیـم و حــا و مــیـم و دال خــا و طــا و یــا و بــاءآنـکـه چــون نـامـش مـرکــب ازیـن صــورت ســیـر
صــورت ایـن حــرفـهـا نـبــود چــو نـیـکـو بــنـگـریجــز خــصــال و نـام ســرهـنـگ و عــمـیـد نـامــور
آنکه همچون عقل و دولت رای او را بـود و هستهـم بــر گـفـتــن صــواب و هـم بــر رفـتــن ظــفـر
آنـکـه آن سـاعـت کـه او را چــرخ آبــسـتــن بــزادشــد عــقـیـم ســرمـدی از زادن چــون او پــســر
کـرده وهـمـش عــرصــه گـردون قــدرت را مـقــامکـرده فـهـمـش تــخـتــه قـانـون قـسـمـت را ز بــر
سخت کوش از عون بـختش دوستان سست زورسست پـای از سهم تیغش دشمنان سخت سر
غـاشـیه تـمـکـین او بـر دوش دارنـد آن کـسـانـکعــیـبــهـا کـردنـد پــیـش از آفــریـنـش بــر بــشــر
چـارسـوی و پـنج حـس بـخـت بـگرفت آن چـنانکحـادثـه نـه چـرخ را از شـش جـهـت بـر بـسـت در
هر کـه در کـانـون خـصـمـش آتـش کـینه فـروخـتگـر چـه بـا رفـعـت بـود کـم عـمر گردد چـون شـرر
شــمـس رایـش گـر فـتــد نـاگـاه بــر راس و ذنـبگــردد از تــاثــیــر آن نــور آســمــان زریــن کــمــر
ذره ای از بــرق قـهـرش گـر بــرافــتــد بــر ســمـانـه فــلـک چــون هـفــت مـرکـز بــاز مـانـد از مـدر
سـایـه ای از کـوه حـزمـش گـر بـیـفـتـد بـر زمـیـنبــر نـگـیـرد آفـتــابــش تـا بــه حـشـر از جـای بــر
ذره ای از بـــاد عــزمــش گــر بـــیــابـــد آفــتـــابیـک قــدم بــاشــد ز خــاور ســیـر او تــا بــاخــتــر
سـاحـت گردون اگر چـون همتـش بـاشد بـه طولصـــدهــزاران ســـال نــایــد مـــاه زیــر نــور خـــور
اعـتـمـادی دارد او بــر نـصـرت بــخـت آن چـنـانـکهـر سـلـاحــی در خـزانـه او بــیـابــی جــز سـپــر
ای بـه صـحـرا شـتـابـت بـاد صـرصـر هـمـچـو کـوهوی بـه شـاهین درنـگـت کـوه ثـهـلـان هـمـچـو زر
گــر مـقــنـع مــاهـی از چــاهـی بــرآورد از حــیـلپــس خــدایـی کــرد دعــوی گــو بــیـا انــدر نـگــر
در تــو کــز گــردون مـلـکــت صــدهـزاران آفــتــابمـی بـرون آری و هسـتـی و هر زمـانی بـنـده تـر
بــود دارالــمــلــک بــو یــحــیــا هــوای آن زمــیـنکــانــدرو امــروز دارد عــرض پــاکــت مــســتــقــر
لـیـک تــا والـی شــدی در وی ز شـرم لـطـف تــواســب بــو یـحــیـا نـیـفـگـنـدســت آنـجــا رهـگـذر
از عـــفـــونــت در هــوای او اگــر دهــقــان چـــرخزنـدگــانـی کــاشــتــی مـرگ آمـدی در وقــت بــر
شــد ز اقـبــال و ز فـرت در لـطــافـت آن چــنـانـکزهــر قــاتــل گــر غــذا ســازی نــیـابــی زو ضــرر
مـایـه آتــش بــرو غـالـب چــنـان شـد کـز تــفـشآب گـشـتـی ابـر بـهـمـن در هـوا هـمـچـون مـطـر
شـد ز سـعـیت گاه پـاکی ز اعـتـدال اینک چـنانکبـــاد نــپـــذیــرد غـــبـــار و آب نــگـــذارد شـــکـــر
شـاد بـاش ای از تـو عقل محـتـشم را احـتـشـامدیـر زی ای از تــو چــرخ مــحــتــرم را مــفــتــخــر
روزگــاری گــاه حـــل و عـــقــد انــدر دو صـــفــتهمچـنین چـون اصـل نفعـی نیسـت خـالی ز ضـر
از پــی نـادیـدن ســهـمــت چــو انـدازی تــو تــیـردشـمـن از بـیـم تـو بــر پـیـکـان بـرافـشـانـد بـصـر
از تــو و خـشـم تـو بــیـنـا دل هـراسـد بــهـر آنـکچــون نـبــیـنـد کـی هـراســد مـور کـور از مـار گـر
مـیـخ کـردار ار جـهـد دشـمـن ز پــیـشـت پــای اوبــی خــبــر او را کـشـد سـوی تــو بــر کـردار خـر
دولتـی داند کـه یابـد سـایه گـاهی چـون جـحـیمدشـمنی کـز بـیم شـمـشـیر تـو بـاشـد بـا خـطـر
دیده دشـمـن کـنـد تـیرت چـو نقـش چـشـم بـنـدگر چـه در ظـلمت عـدو چـون دیده ها سـازد مقـر
گــر هــدف ســازد قــمــر را تــیــر اخــتــر دوز تــوتــا قــیـامـت جــز قــران نـبــود زحــل را بــا قــمـر
انــدر آن روزی کــه پــیـدا گــردد از جــنــگ یـلــانتــیــرهــای دیــده دوز و تــیــغــهــای ســیـنــه در
تـــیــغـــهــا گــردد ز حـــلــق زردرویــان ســـرخ رونــیــزه هــا گــردد ز فـــرق تـــاجـــداران تـــاجـــور
گــرز بــنـدد پــرده ای بــی جــامــه بــر راه قــضــاتــیـغ ســازد خــنـدقـی بــی عــبــره بــر راه قــدر
از نــهـیـب تــیـر و بــانــگ کــوس بــگــذارنــد بــازچـشـمـهـای سـر عـیان و گـوشـهای حـس خـبـر
نـای روئیـن گــویـی آنـجــا نـفــخ صــور اولــســتکـز یـکـی بــانـگـش روان از تـن رمـد زنـگ از صـور
روی داده جــان بــی تــن سـوی بــالـا چــون دعـارای کرده جسم بـی جان سوی پستی چون قدر
همـچـو هـامـون قـیامـت گـرد مـیدان جـوق جـوقزمــره ای انــدر عــنــا و مــجــمــعــی انـدر بــطــر
کـرده خـالـی پــیـش از آسـیـب سـنـان و گـرز تــوروح نـفـســانـی دمـاغ و نـفـس حــیـوانـی جــگـر
نـاگـهـی بــاشـد بـرون تـازی چـو بـر چـرخ آفـتـابسـایه وار از بـیـم جـان بـگـریـزد از پـشـت حـشـر
نـیزه ای انـدر بـنـان اخـتـر کـن و جـیحـون مـصـافبــاره ای در زیـر ران هــامــون بــرو گــردون ســیـر
بـاره ای کز حـرص رفتـن خـواهدی کش بـاشـدیهمچو جیحون جمله پای و همچو صرصر جمله پر
راکـبـش گـر سـوی مـشـرق تـازد از مـغـرب بـر اوگر چـه در روزه سـت مفتـی کی نهد حـکم سـفر
ســم او ســنـبــد حــجــر را در زمـان الــمـاس وارپــس بــزودی زو بــرون آیــد چــو آتــش از حــجــر
هـر کـه نـامـت بـر زبـان رانـد از بـدی در یک زمـانخــضــروارش حــاضــر آرد نـزد ایـشــان مـا حــضـر
گــــوهـــری در کــــف تــــو زاده ز دریـــای اجــــلآفـت ســنـگـیـن دلـان وز آهـن و ســنـگـش گـهـر
بــر و بــحـر ار ز آتــش و آبــش بــیـابــد بــهـره ایبـر گـردد هـمـچـو بــحـر و بــحـر گـردد هـمـچـو بـر
هــیــزم دوزخ بـــود گــر آتـــش شــمــشــیــر تــومـی فـزاید هـر زمـان صـد سـالـه هـیزم در سـقـر
آتـش ار هیزم کند کم در طـبـیعـت طـرفـه نیسـتآتـشـی کـو هـیـزم افـزایـد هـمـی ایـن طـرفـه تـر
بـا چـنین اسـبـی و تـیغـی قـلـعـه دشـمن شـدههمـچـو شـارسـتـان لـوط از کـوشـشـت زیر و زبـر
جـنگها کردی چـنان چـون گفت مختـاری بـه شعربــســکـه از تــیـغ تــو مـجــبــورنـد اعــدا و کــفــر
ای چـو عـثـمـان و چـو حـیدر شـرم روی و زورمـندوی چــو بــکـر و چــو عـمـر راسـت گـوی و دادگـر
جـبـرییل از سـدره گویان گـشـتـه کـز اقـبـال و روزنـعـمـت حــق را ســر آل خــطــیـبــی قـد شــکـر
خــون اعــدا از چــه ریــزی کــز بـــرای نــصــرتــتمویشان در عرقشان گشته ست همچون نیشتـر
بـا چـنان بـت کـش عـلـایی وصـف کـرد اندر غـزلخــانـه غـم پــسـت کـرد آن کـامـران و نـوش خـور
بـاز چـون در بـحـر فکرت غوطـه خـوردی بـهر نظمگـوهـریـن گـردد ز بــویـه فــضــل تــو در دل فــکــر
هیچ فـاضـل در جـان بـی نثـر و بـی نظـمـت نراندبــر زبــان مـعــنـی بــکــر و در بــیـان لــفــظ غــرر
آب از آتـــش گـــر نــزایــد هــرگــز و هــرگــز نــزادز آتـش طـبـعـت چـرا زاده سـت چـندین شـعـر تـر
شـعرها پـیشـت چـنان بـاشـد که از شهر حـجـازبـا یکـی خـرمـا کـسـی هجـرت کـند سـوی هجـر
گر چـه صدرت منشاء شعرسـت و جـای شاعرانگـفـتـمـت مـن نـیز شـعـری بـی تـکـلـف مـاحـضـر
بــوحـنـیـفـه گـر چـه بــود انـدر شـریـعـت مـقـتـداکس نشـسـت از آب منسـوخـی سـخـنهای ز فر
زاغ را بـا لحـن بـد هم بـر شـجـر جـایسـت از آنکآشــیـانـه بــلــبــل تــنـهـا نــبــاشــد یـک شــجــر
گـر چــه اســتــادان هـنـرمـنـدنـد مـن شــاگـرد رایک هنر بـاشـد کـه پـوشـد هر چـه بـاشـد از هنر
آب دریا گرچـه بـسیارسـت چـو تـلخـسـت و شورهـرکـرا تـشـنـه سـت لـابـد رفـت بـاید زی شـمـر
شـیـر از آهـو گـرچـه افـزونـسـت لـیکـن گـاه بـوینـــاف آهــو فـــضـــل دارد بـــر دهــان شـــیــر نــر
گـر چـه اسـتـادان مـن گـفـتـند پـیش از من ثـناتلـیک پـیدا نـبـود از پـیش و پـس اصـل خـیر و شـر
خــانـه آحــاد پــیـشـسـت از الـوف انـدر حــسـابدر نـگـر در پــیـشـتــر تــا بــیـشـتــر یـابــی خـطـر
یــافــتــم تــاثــیــر اقــبـــال از بـــرای آنــکــه کــرداخـــتـــر مــدح تـــو انــدر طــالــع شــعــرم نــظــر
بـیـش از ایـن تـاثـیـر چـبــود کـز ثـنـاهـای تـو شـدشــاه را گــفــت مـن پــیـش از قــبــولــت پــر درر
ور خــود از صـدر تــو یـابــم هـیـچ تــوقـیـع قـبــولیافت طـبـعم ملک حـر و شـخـص ملک شـوشـتـر
تـــا ز روی مـــایــه مــردم را نــه از روی نــســـبچــار عــنــصــر مــادر آمــد هــفــت ســیــاره پــدر
بــاد صـبـح نـاصـحـت چـون روز عـقـبــا بـی مـسـابــاد شـام حـاسـدت تـا روز مـحـشـر بــی سـحـر
بـر تـو فـرخ بـاد و شـایان و مبـارک این سـه چـیز:خــلـعـت ســلـطـان و شــعـر بــنـده و مـاه صــفـر
بــاد امـرت در زمـیـن چـون چـار عـنـصـر پــیـش روبــاد نـامـت در زمـان چــون هـفـت سـیـاره سـمـر



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.