ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی
مهمان خوش آمدید. ورود     ( ثبت نام ) کتابها | زندگینامه ها | جستجوی پیشرفته | درباره دُرج | راهنمای ساخت دفترچه شعر در ویکی دُرج | پادکست دُرج
RSS   RSS
 

راهبری


جستجوی سریع در ویکی دُرج
»



در اندرز و ترغیب در طریق حقیقت

RSS
تغییر یافته در 2011/07/31 14:40 توسط Administrator دسته‌بندی شده به عنوان سنایی غزنوی, شعر کهن
ای دل خـــــرقـــــه ســـــوز مــــخـــــرقــــه ســـــازبــــیــــش ازیــــن گــــردی کــــوی آز مــــتــــاز
دســــت کــــوتــــاه کــــن ز شــــهــــوت و حــــرصکــــه بــــه پــــایــــان رســــیـــد عــــمــــر دراز
بـــیــش ازیــن کـــار تـــو چـــو بـــســـتـــه نـــمـــودبـــــــه قــــــنــــــاعــــــت بـــــــدوز دیــــــده آز
دل بــــــپــــــرداز ازیـــــن خـــــرابــــــه جــــــهـــــانپـــــــای در کــــــش بـــــــه دامــــــن اعــــــزاز
گــــه چــــو قــــارون فــــرو شــــدی بــــه زمـــیـــنگـــه چـــو عـــیــســـی بـــرآمـــدی بـــه فـــراز
هــــمــــچــــو خــــنــــثــــا مــــبــــاش نــــر مــــادهیـــا هـــمـــه ســـوز بـــاش یــا هـــمـــه ســـاز
یـــا بــــرون آی هـــمـــچــــو ســـیـــر از پــــوســـتیـــا بـــه پـــرده درون نـــشـــیـــن چـــو پـــیـــاز
یـــــا چـــــو الـــــیـــــاس بــــــاش تــــــنـــــهـــــا رویـــا چــــو ابــــلـــیـــس شـــو حــــریـــف نـــواز
در طــــــریــــــقــــــت کــــــجــــــا روا بــــــاشــــــددل بـــه بـــتـــخــانــه رفــتـــه تـــن بـــه نــمــاز
بــــاطــــنـــی هـــمــــچــــو بــــنــــگــــه لــــولــــیظــــاهــــری هــــمــــچــــو کــــلــــبــــه بــــزاز
ســـــر مــــتـــــاب از طــــریــــق تـــــا نــــشـــــویهـــــدف تـــــیــــر و طـــــعـــــنـــــه طـــــنـــــاز
عـــاشـــق پــــاک بــــاش هـــمـــچــــو خـــلـــیـــلتــــا شــــوی چــــون کـــلـــیـــم مـــحــــرم راز
زیـــــن خــــــرابــــــات بــــــرفــــــشــــــان دامـــــنتــــا شــــوی بــــر لـــبــــاس فــــخــــر طــــراز
هـــــمــــــه دزدان گــــــنــــــج دیـــــن تــــــوانــــــدایـــن ســـلـــف خـــوارگـــان لـــحـــیـــه طـــراز
هـــمــــه را رو بــــســــوی کــــعــــبــــه و لــــیـــکدل ســـــوی دلــــبـــــران چـــــیــــن و طـــــراز
هـــــمـــــه بـــــر نـــــقـــــد وقـــــت درویــــشـــــانهـــمـــچــــو الــــمـــاس کــــرده دنـــدان بــــاز
هــــمـــــه از بـــــهـــــر طـــــمـــــع و افـــــزونـــــیدر شــــکــــار اوفــــتــــاده هـــمـــچــــو گــــراز
هــمــه از کــیــن و حـــرص و شــهــوت و خـــشــمدر بــــــن چــــــاه ژرف ســـــیـــــصـــــد بــــــاز
ای خــــــردمــــــنـــــد نــــــارســــــیـــــده بــــــدانگـــــــرگ درنـــــــده کـــــــی بـــــــود خـــــــراز
دیــــــــن ز کــــــــرار جـــــــــو نــــــــه از طـــــــــرارخــــــز ز بـــــــزاز جــــــو نــــــه از خــــــبـــــــاز
راهـــــبــــــر شـــــو ز عـــــقـــــل تــــــا نـــــبــــــردغـــــــول رهـــــــزن ز راه دیــــــنـــــــت بـــــــاز
بــــــس کـــــه دادنـــــد مـــــر تـــــرا ایـــــن قـــــومبــــــدل گــــــاو روغــــــن اشــــــتــــــر غــــــاز
چـــــشـــــم بـــــگــــشـــــا و فــــرق کــــن آخـــــرعـــنـــبــــر از خــــاک و شــــکـــر از شــــیـــراز
گـــــرت بــــــایـــــد کـــــه طـــــایـــــران فـــــلـــــکزیـــــر پــــــرت بــــــپــــــرورنـــــد بــــــه نــــــاز
هــــر چـــــه جـــــز «لـــــا الـــــه الـــــا الـــــلــــه »هــــمــــه در قــــعــــر بــــحــــر «لــــا» انــــداز
پـــس چـــو عـــیــســـی بـــپـــر دانــش و عـــقـــلزیـــن پـــر آشـــوب کـــلـــبــــه بــــیـــرون تـــاز
وارهــــــان ایـــــن عــــــزیـــــز مــــــهــــــمــــــان رازیــــن هــــمـــــه در دو داغ و رنـــــج و گـــــداز
رخـــــت بـــــرگــــیــــر ازیــــن ســـــرای کـــــهــــنپـــــیـــــش از آن کآیـــــدت زمـــــانـــــه فـــــراز
ایــــــن خـــــــوش آواز مـــــــرغ عـــــــرشـــــــی رابـــــال بـــــگــــشــــای تـــــا کــــنــــد پـــــرواز
ای ســــنــــایـــی هـــمــــه مــــحــــال مــــگــــویبـــــاز پــــیــــچــــان عــــنــــان ز راه مــــجــــاز
هـــمــــه دعــــوی مــــبــــاش چــــون بــــلــــبــــلگـــرد مـــعـــنـــی گـــرای هـــمـــچــــون بــــاز
هــمــچـــو شـــمــشـــیــر بـــاش جـــمــلــه هــنــرچــــون تــــبـــــیــــره مــــشــــو هــــمــــه آواز
کــــانـــدریـــن راه جــــمـــلـــه را شــــرطــــســــتعــــشــــق مــــحــــمـــود و خــــدمــــت ایـــاز
***
ای سـنـایـی کـی شـوی در عـشـقـبـازی دیـده بـازتـــا نــگــردی از هــوای دل بـــه راه دیــده بـــاز
زان که عـاشـق را نیاز آن گه شـفیع آید بـه عشـقکــز ســر بــیـنـش ز کـل کـون گـردد بــی نـیـاز
نـیسـت حـکـم عـقـل جـایز یک دم انـدر راه عـشـقزان کــه بــیـرونـســت راه او ز فــرمـان و جــواز
رنـج عـاشـق بـاز کـی گـردد بـه دسـتـان و فـسـونشام عاشق صبـح کی گردد بـه تسبـیح و نماز
عـاشـق آن بــاشـد کـه کـوتـاهـی نـجـویـد بـهـر روزگـر شـب هجـران شـود جـاوید بـر جـانـش دراز
ای دل ار چـون سـرو یازان نـیسـتـی در راه عـشـقدسـت را زی گلسـتـان وصـل معـشـوقـان میاز
تـا بــه وصـف جـان تـو نـازان بــاشـی انـدر راه خـودعـشـق جــانـان مـر تــرا هـرگـز نـگـردد دلـنـواز
جـان شـیـریـن بــر بــسـاط عـاشـقـی بـی تـلـخئیدر هـوای مـهـر جــانـان پــاکــبــازی کـن بــبــاز
یــک زمــان از گـــنــج دانــش وام نــادانــی بـــتـــوزبــا خـرد یـک تـک بــرآ بـر مـرکـب هـمـت بــتـاز
تــا بــه مــعــنـی بــگــذری از مــنــزل جــان و خــردگـــام در راه حـــقـــیــقـــت نــه در راه مــجـــاز
تــا درون ســو جــان تــو یـک دم نـگـردد عـود ســوزخوش نکردی گر بـوی دایم بـرون سو عود ساز
سر بـنه در بـی خودی چـون آب و خاک اندر نشیبتــا چـو بــاد و آتــش از پــاکـی بــرآیـی بــرفـراز
تـا نگردی چـون بـنفـشـه سـوی پـسـتـی سـرنگونکی چو نیلوفر شود چـشم تـو بـر خورشید بـاز
گـر هـمـی عـمـر ابــد خـواهـی بــپـرهـیـز از سـتـمزان کـه از روی سـتـمگـاریسـت اندک عـمر بـاز
تـا بـه جـان آسـوده بـاشـی هیچ کس را دل مسـوزتـا ز بـنـد آزاد بـاشـی بـا کـسـی مـکـری مـبـاز
آتــش فــکــرت یــکــی در بـــاطــن خــود بـــر فــروزتــا مــگــر از نــور بــاطــن ظــاهـر آری در گــداز
پــای تــا در راه نـنـهـی کـی شـود مـنـزل بــه ســررنج تـا بـر تـنت ننهی کی شود جـان جـفت ناز
زرکـــانــی کـــی روایــی بـــیــنـــد از روی کـــمـــالتـا تـف و تـابـی نبـیند ز آتـش و خـایسـک و گاز
تــا خــردمـنـدی شــوی از بــی خــرد پــرهـیـز کــنلیک چون مردم نه ای کی جـویی از دیو احتـراز
مـال در دســت بــخــیـلــان کــی خــرد مـدح و ثــنـاخـال بـر روی سـیـاهـان کـی دهـد زیب و طـراز
مــرد دانــا آن بـــود کــو را بـــود بـــا عـــقـــل قـــالصــبــح روشــن زان بــود کــو را بــود بــا روز راز
ای نــهــنـــگ آســـای در دریــای پـــنـــدار و غـــرورروز وشـب از روی مـسـتـی بـا خـرام و بـا گـراز
چـون ندانی ویحـک این معـنی کـه در شـسـت هواهمچو ماهی دایمی مانده بـه چاه شست بـاز
آز و حـــرص آخــر تـــرا یــک روز بـــر پـــیــچـــد ز راهآرزو بـــگــذار تـــا فـــارغ شـــوی از حـــرص و آز
نـــه ز روی آرزو بــــود آنـــکـــه در تــــیـــر از گـــزاف«من » و «سلوی » را بدل کردند با سیر و پیاز
چــون بــرآیـد روز تــو شــب را بــبــیـن از بــهـر آنـکزود روز تــــو کـــنـــد شـــب روزگـــار دیـــربــــاز
روز و شب چون چینیان بر نقش خود عاشق مباشتــا شــوی صــافـی ز وصـف خــوبــرویـان طـراز
چــون طــراز آخــتــه فــردا بـــخــواهــی ریــخــتـــنگـر کـشـد بـر جـامه جـاهت فـلـک نقـش طـراز
بــا هـزاران حـسـرت از چـنـگ اجـل کـوتــاه گـشـتدسـت مـحــمـود جــهـانـگـیـر آخــر از زلـف ایـاز
جـان بــه دانـش کـن مـزیـن تـا شـوی زیـبــا از آنـکزیب کـی گـیرد عـمـارت بـی نـظـام دسـت یـاز
شــاه مـعــنـی کـی کـنـد کـابــیـن مـدح تــو قـبــولتـا ز داد و دیـن عـروس طـبـع را نـدهـی جـهـاز
راسـتـی کـن تــا شـود جـان تـو شـاد از بــهـر آنـکجـفت غم گردد شبـان چـون کج رود روزی نهاز
تــا شـوی اصـل سـتــایـش اهـل مـعـنـی راسـتـایتـــا شـــوی عــیــن نــوازش مــرد دانــا را نــواز
مــرد کــز روی خــرد فــخــر آرد از زنــگ و حـــبـــشبـه که از روی نسـب کـبـر آرد از شـام و حـجـاز
ناز کم کن چـون سـنایی بـر سـر مشتـی خـسیستـا شـوی در گلسـتـان وصـل خـوبـان جـفت ناز
ای سـنایی گر سـنا خـواهی کـه بـاشـد جـفـت تـوگـام در راه حـقـیقـت نـه چـو مـردان دسـت یـاز
***
یــکـــی بـــهـــتـــر بـــبـــیــنـــیــد ایــهـــا الـــنـــاسکــه مــی دیـگــر شــود عــالــم بــه هـر پــاس
دمــــــی از گــــــردش حـــــــالــــــات عـــــــالــــــمنــمـــی یــابـــم نـــجـــات از بـــنـــد وســـواس
چــــــو دل در عـــــقـــــده وســـــواس بــــــاشـــــدچــــه دانــــم دیــــدن از انــــواع و اجــــنــــاس
کــــجـــــا مــــانــــد جــــهــــان را روشــــنــــایــــیچـــو خـــورشـــیــد افــتـــد انــدر عــقــده راس
چـــــو ســـــود از آرزو چـــــون نــــیــــســـــت روزیدهـش مــانــد دهـش جــز یـافــه مــشــنــاس
یــــکــــی بــــیــــن آرمــــیــــده در غــــنــــا غــــرقیــکــی پـــویــان و ســـرگــشــتـــه ز افــلــاس
بـــــدور طـــــاس کـــــس نـــــتـــــوان رســـــیــــدنتــــوان دور فــــلــــک پــــیـــمـــودن از طــــاس
تـــرا نـــدهـــنـــد هـــرچ از بـــهـــر تـــو نـــیــســـتبـــهــر کـــار ایــن ســـخـــن را دار مــقـــیــاس
ســـکـــنــدر جـــســـت لـــیــکـــن یــافـــت بـــهــرهز آب زنــــدگــــانــــی خـــــضـــــر و الــــیــــاس
بـــــســـــی فــــربـــــه نــــمــــایــــد آنــــکــــه داردنـــــمـــــای فـــــربـــــهــــی از نــــوع آمـــــاس
بـــــه ریــــواس ار تــــوان لــــعــــبـــــت روان کــــردروان نـــــتـــــوان بــــــدو دادن بــــــه ریـــــواس
خــــلــــایـــق بــــر خــــلــــافــــنـــد از طــــبــــایـــعیـــکــــی عــــطــــار ودیـــگـــر بــــاز کــــنـــاس
چـــو رومـــی گـــویـــد از پــــوشـــش نـــپـــوشـــمبـــجـــز ابـــریـــشـــمـــیــن پـــاک بـــی لـــاس
بـــرهـــنـــه زنـــگـــی بـــی غـــم بـــر افـــســـوسهــمــی گــویــد: چـــه گــردی گــرد کــربـــاس
ز ســـر بـــر کـــردن ایـــن کـــشـــت از دل و خـــاکچــه ســودش چــون کــنـد ســر در ســر داس
چــــو دانـــه دیـــدی انــــدر خــــوشــــه رســــتــــهبـــبـــیــن هـــم گـــشـــتـــه زیــر آســـیــا آس
ســـخـــن کــز روی حـــکــمــت گــفــت خـــواهــیجـــــدا کــــن نــــاس را اول ز نــــســـــنــــاس
چــــو نـــاس آمـــد بــــگـــو حـــق ای ســـنـــایـــیبــه حــق گــفــتــم ز هـر نـســنـاس مــهـراس



پیاده سازی و اجرا: مهر ارقام رایانه   در فیس بوک به دُرج بپیوندید!   مشاهده شعرهای روزانه دُرج در توییتر    نوا و نماهای دُرج در یوتیوب    فروشگاه اینترنتی آپادانا   حامیان: همراه اول    بانک تات      هر گونه برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع، مجاز می باشد.